1 1 6 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



De eenige landen, langs of iD het Haarlemmermeer gelegen, van welke noch 

 in de morgenboeken noch in de rekeningen van Rijnland melding gemaakt 

 wordt, zijn Schrevelsgerecht en de eilandjes Rijschenhout en Zuid-Vennep. Zij 

 zijn wellicht als te gering in waarde beschouwd om hen in den omslag te 

 laten bijdragen. 



Plaat IV geeft eene vergelijking van den toestand in de jaren 1544, 1613, 

 1645, 1686, 1740 en 1848. Bij de bewerking hiervan is door mij naar het 

 boven gezegde te werk gegaan. Verder zijn de toestanden van 1552, 1558, 

 1582, 1584 en 1587 ter plaatse waar de morgenboeken van 1552 en 1558, 

 de kaart en opmeting van Bruyns en de kaarten van Van Merwen dit moge- 

 lijk maakten, gebruikt, terwijl voor den toestand langs het Spieringmeer in 

 1564 nog gebruik gemaakt is van de kaart van Lourys Pietersz, en voor 

 dien bij Aalsmeer in 1574 van de kaart van Beeldsnijder. Om geen ver- 

 warring te geven, zijn deze toestanden echter niet op de kaart voorgesteld, 

 met uitzondering van dien bij Nieuwerkerk in 1582 en dien bij Aalsmeer in 1574. 



De toestand van het jaar 1848 is geheel op de kaart voorgesteld, alleen met 

 uitzondering van den Hollandschen spoorweg. Het gedeelte Amsterdam — Haar- 

 lem van dien spoorweg is op 20 September 1839, het gedeelte Haarlem — 

 Leiden op 17 Augustus 1842 in dienst gesteld. Het scheen bij het zuiver 

 historisch onderzoek niet te passen, deze lijnen die zoo kort vóór de droogma- 

 king tot stand kwamen, er op te plaatsen en daardoor andere bijzonderheden, 

 vooral bij Halfweg, eenigszins minder duidelijk te maken. 



In Plaat V vindt men twee kartons, met de oevers van even bezuiden de 

 grens tusschen Rietwijkeroord en Aalsmeer tot aan de Oude Wetering, die op 

 Plaat IV wegens de te kleine schaal niet gedetailleerd genoeg gebracht kon- 

 den worden, op de schaal 1 a 20000. Hierop zijn de gedeelten die in 1808 

 verdedigd waren, met de jaartallen waarin die verdediging is aangebracht, aan- 

 gewezen (zie dienaangaande Hoofdstuk XIV). 



Op deze kartons zijn slechts de oevers die uit kaarten zijn afgeleid, gebracht, 

 terwijl op Plaat IV ook oevers van vóór dien tijd, uit andere gegevens afgeleid, 

 zijn geteekend. Die van vóór 1544 zijn natuurlijk slechts globaal, en zijn 

 daarom ter onderscheiding met stippellijnen aangeduid. 



Op Plaat IV kon de Meeroever van 1613 en volgende jaren zoo juist aan- 

 gegeven w r orden, dat men verzekerd is dat het bij meting op die Plaat gevon- 

 den aantal Hectaren zeer weinig van de werkelijkheid afwijkt. 



Alleen voor de oevers bij Aalsmeer is op die Plaat van de kaart van Beeld- 

 snijder, die voor het verder deel van het Haarlemmermeer de oudste eenigszins 



