ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 121 



Het eenige wat men deed, was het tegengaan der ontgravingen aan de zijden 

 der meren, die aan afslag blootgesteld waren. De eerste bekende poging hiertoe 

 is in 1392 geschied, en in Rijnlands archief vindt men tal van ordonnantiên 

 en keuren daaromtrent *. 



Yoor de stad Leiden was het een voordeel als er veel verveend werd, en 

 wel vooral zoo dicht mogelijk nabij het Meer, daar er dan de meeste kans op 

 vereeniging met de meer Oostelijke plassen bestond. Reeds vroeg was Leiden 

 er op bedacht om alle verbod van vervenen tegen te gaan. Wij lezen in een 

 stuk, door Burgemeester en Regeerders dier stad aan de Staten van Holland 

 en West- Friesland in 1591 ingeleverd f: 



„Dat mijne Heeren de Gecommitteerden ghelieve bij der hant te nemen de 

 „Placaten ende Ordonnantiên op 't stuck van 't slachturven, ende daer inne 

 „te statueren ten meesten dienste ende preservatie van 't ghemeen Lant, op 

 „dat de Yeenen niet gheheel en worden verdolven, ende de perceptie van de 

 „groote boeten, ten soulagemente vanden Armen Huysman, ende dat sulcx te 

 „niete gedaen worde seeckere pretense Keure (voor soo veel Rhijnlant aengaet) 

 „bij de Hooge Heemraden van Rhijnlandt, Delflandt ende Schielandt den 20 

 „Martij 1591 voorleden ghemaeckt: Daer bij verboden is geen Landen inne 

 „te steecken, om te slachturven of moeren, 't zy vruchtbaer ofte onvruchtbaer, 

 „op eene pene van twee hondert guldens, & c." 



Men begrijpt dat dit opkomen voor de arme bewoners der veenlanden, het- 

 welk veeleer op den weg van Rijnland dan van Leiden lag, door de regenten 

 dier stad niet ernstig gemeend was, maar dat er iets anders achter zat. De 

 handelingen van Leiden gedurende de tijden der republiek in zake het Haar- 

 lemmermeer zijn steeds bekrompen egoïstisch geweest. Intusschen waren de 

 herhaalde klachten, die genoemde stad tijdens het secretarisschap van Jan Van 

 Hout over de eigendunkelijkheid van Dijkgraaf en Hoogheemraden inbracht §, 

 zeker niet geheel van grond ontbloot. 



Bij Resolutie der Staten van 28 November 1595 werd een akkoord tusschen 

 Rijnland en Leiden goedgekeurd, waarin o. a. werd bepaald ** : 



„Dat het Placaet van Slachturven, soo dat inden Jare drie ende sestich ghe- 

 „maeckt is, strictelyck sal werden gheobserveert ende gheexecuteert, ende dat 



* Zie o. a. de blzz. 169 en 211 — 219 van het Alpkabetisch Register. 

 f Groot Placaetboek, 2e deel, blz. 1349. 



§ Verslagen en Mededeelingen der Koninklijke Akademie van Wetenschappen, Aideeling Letterkunde, 

 3e reeks, 5e deel, blz. 344. 

 ** Groot Placaetboek, 2e deel, blz. 1361. 



E 16 



NATUURK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE DEEL XXIX. 



