126 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



W. Beets een verslag uit over eene inspectie van het Meer, met aanwijzing 

 van de middelen om de meerdere uitbreiding daarvan te voorkomen. Dit ver- 

 slag berust in het archief der gemeente Amsterdam *. 



Gedurende de tijden van de republiek der vereenigde Nederlanden zouden 

 alle pogingen tot droogmaking op den tegenstand van Leiden schipbreuk lijden, 

 evenals de uitwatering te Katwijk afstuitte op dien van Haarlem f. 



Omtrent deze tegenwerking zegt de Leidsche hoogleeraar W. J. 's Grave- 

 SANDE § : 



„Niets is gemeender hier te Lande, als dat de aldernootsaekelykste saeken 

 „achter blijven, door dien de toestemming van veele werd vereyst, die niet tot 

 „deselve gedagte kunne werde gebragt." 



Een sterk voorbeeld hiervan is ook de in 1623 aangelegde, van Spaarndam 

 naar Zandpoort loopende, Rijnlandsche Slaperdijk, door welks onvoldoende 

 hoogte Rijnland bij eiken storm uit het Noorden van uit het Y onder liep, en 

 die alleen wegens den tegenstand van Amsterdam niet kon worden opgehoogd. 

 Eerst in 1806, toen algemeene stemmen niet meer voor een besluit noodig wa- 

 ren, werd de Slaperdijk op dezelfde hoogte als de dijk langs het Y gebracht. 



Zoo had elke der drie machtige steden in het Noordelijk Holland bezuiden 

 het Y haar specialiteit, bestaande in het tegenhouden van een nuttig werk. 

 Haarlem had er zelfs twee, het tweede was de dichting van den Bilderdam 

 tusschen Rijnland en Amstelland (zie Hoofdstuk XVIII). 



Hoe populair de droogmaking reeds in de 17 e eeuw bij het Nederlandsche 

 volk was, kan daaruit blijken dat het Haarlemmermeer-Boek van Leeghwater, 

 in 1641 voor het eerst uitgegeven, in 1724 den 9 en druk beleefde. 



Toen het gevaar dat Leeghwater voorzien had, namelijk dat het Meer zich 

 tot aan de poorten van Amsterdam zoude gaan uitstrekken, dreigender werd, 

 en men begreep dat er geen mogelijkheid bestond om het Meer droog te maken, 

 bleef er niets anders over, dan de verdediging der aangevallen oevers met 

 zooveel kracht ter hand te nemen, dat de achteruitgang daarvan voorgoed tot 

 stilstand gebracht werd. Deze periode, die ongeveer in het midden der 18 e eeuw 

 begon, zou men de tweede periode kunnen noemen. 



* Dr. P. Scheltema, Inventaris van liet Amsterdamsche Archief, 2e deel, blz. 63. 



f De bezwaren van Haarlem en Leiden, die ook vroeger reeds bij Rijnland waren ingekomen, 

 werden weder te berde gebracht naar aanleiding van het in Juli 1742 door de landmeters van 

 Rijnland Nicolaas Cituaurus, Jan Noppen en Melchior Bolstka ingediende plan van droogmaking 

 van het Haarlemmermeer. 



§ Bijlage I van de beneden te vermelden Memorie van Van de Wijnpebsse, gedagteekend 

 4 Februari 1741, blz. 32. 



