ONTSTAAN IS, OP VEKSCH 11. LENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 137 



Het Brasemermeer, dat belangrijk grooter is, heeft zich in ruim 2 2 / 3 eeuw 

 (van 1613 tot 1881) slechts op enkele punten naar de Westzijde uitgebreid, de 

 maximum-uitbreiding is zeker geen 100 M. *. Intusschen moet hierbij bedacht 

 worden dat de Oostelijke oever van dit meer reeds in de 17 e eeuw verdedigd 

 werd. In 1646 werd door Rijnland besloten, een deel van dien oever ie be- 

 schoeien f , en in 1671 werd aldaar een paalwerk aangelegd §. 



Meeroevers als die van het Brasemermeer en het Kagermeer konden, hoewel 

 het vergaan van een vaartuig op die meren volstrekt niet tot de onmogelijk- 

 heden behoort, reeds in de 16 e eeuw aan de blootgestelde zijde afdoend ver- 

 dedigd worden, en hieraan zal ook het weinig afnemen toegeschreven mogen 

 worden. Het Kagermeer is met het Haarlemmermeer drooggemaakt, de oevers 

 van het Brasemermeer zijn tegenwoordig door basaltglooiing tegen verdere af- 

 name beveiligd. 



Bij de aangevallen zijden van het Haarlemmermeer , dat is vooral langs de 

 ambachten Nieuiverkerk, Blehmjk, Aalsmeer en Leimuiden, en tot ongeveer 

 1620 Burggravenveen, was daarentegen de afname met de toenmaals ten dienste 

 staande middelen onmogelijk afdoend tegen te gaan, en ook was het behoud 

 van het land de groote kosten van dure paalwerken over groote lengte niet 

 waard. De afname der aan den golfslag blootgestelde deelen was hier zeer groot. 



Gerlings (zie zijne beschrijving bij kaart N°. 210 uit het Haarlemsch archief, 

 Hoofdstuk III) meent dat de op de kaart van Bolstra. zich bevindende uit- 

 breiding van 1531 tot 1591 door één storm zou zijn ontstaan. Dit dwaalbegrip, 

 dat slechts bij niet-deskundigen kan bestaan, wordt veroorzaakt doordat men zich 

 geen rekenschap geeft van de wijze waarop deze afspoeling geschiedt. De 

 zware golven rollen bij een feilen storm boven over den oever heen, en 

 tasten dien weinig aan. Het water staat te hoog op het land, om den oever 

 veel te doen afnemen. Het zijn juist de kleinere golven bij lagen waterstand, 

 als de landen niet overstroomd zijn, die door hunne wel minder machtige maar 

 telkens herhaalde werking eene afname, die op den duur van beteekenis is, 

 veroorzaken ** Hierbij komt nog het des winters bevriezen van den veenoever, 



* Dit maximum is afgeleid uit vergelijking vau de kaart van Balthasar met de jongste uitgave 

 der Topographisclie kaart; er zijn echter aan de Westzijde van het Brasemermeer ook punten waar 

 deze vergelijking eene afname gelijk nul oplevert ; de gemiddelde afname aan de Westzijde is on- 

 geveer 30 M., die aan de Oostzijde nagenoeg nul. De vergelijking is niet volkomen goed te maken, 

 daar de kaart van Balthasar niet absoluut juist is. 



f Loq. 118, No. 2461, blz. iO. 



§ Het bestek daarvoor komt in Rijnlands archief voor in Loq. 68, No. 1 G 8 1) , blz. 40. 



** Zie hieromtrent Ploofdstuk XI. 



E 18 



NATUURK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXIX. 



