1 38 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



die zich bij dooi tot poeder vormt en dan gemakkelijk zelfs door geringe golven 

 wordt medegenomen. 



Wij vinden in de Hoofdstukken IX en X wel voorbeelden aangehaald van 

 stukken grond, tot zelfs ruim 2 HA. groot, die op eens wegspoelden, maar dit 

 zijn uitzonderingen. Ia het algemeen had de afname langzamerhand plaats. 



Mr. J. P. Amersfoordt zegt *, dat de jaren waarin de grootste vergrootingen 

 van het Meer hebben plaats gehad, zijn 1531, 1591, 1610, 1647, 1687, 1740 

 en 1808, en brengt die jaartallen dan in verband met verschillende voorvallen 

 onzer geschiedenis, om aan te toonen dat elk hunner kort gevolgd is na politieke 

 verwarringen. Hetgeen Amersfoordt ons daarvan verhaalt, als reden voor het 

 verwaarloozen van waterkeeringen om het Meer, geeft geen hoog denkbeeld van 

 zijn inzicht in die „verwarringen". Uit het bovenstaande zal gebleken zijn, dat 

 de zes laatste dezer zeven jaartallen eenvoudig jaren zijn waarin een kaart op 

 welke het Meer voorkwam, werd gemaakt, begonnen of uitgegeven ; het eerste 

 jaartal is, zooals in Hoofdstuk XYI nader uiteengezet zal worden, door Nico- 

 laas Yisscher bedacht voor den ouden toestand, op de kaart van Bruyns 

 voorgesteld. 



Geschiedde de afname der onbeschermde Meeroevers in het algemeen het meest bij 

 gewone winden, vooral bij die uit de Westelijke windstreken, in mindere mate 

 is dit het geval bij verdedigde oevers, en geenszins bij die oevers welke door 

 dijken, van paalwerken voorzien, zooals er sedert 1767 vooral aan de Oostzijde 

 van het Meer zijn aangelegd, beschut werden. Deze werden slechts aangetast bij 

 zware stormen, maar dan ook geweldig. Wie zich eene voorstelling van de ver- 

 woestingen die een meer van eenigen omvang op dergelijke werken kan uitoefe- 

 nen, en de mogelijkheid dat zij in een zeventigtal jaren bijna twee millioen gulden 

 aan onderhoud vorderden (zooals in de laatste 70 jaren vóór de droogmaking 

 bij het Haarlemmermeer het geval was), bewezen wil zien, heeft hiertoe de ge- 

 legenheid, als hij eene wandeling doet van Meppel naar Vollenhove. Daar is 

 een Rijksweg die tusschen de plassen het Beulaher Wijde en het Belter Wijde 

 doorloopt, en bij eiken zwaren storm worden de paalwerken, die er toch zeer 

 stevig uitzien, geweldig gebeukt en lijden zij groote schade. 



* Het Haarlemmermeer, oorsprong, geschiedenis, droogmaking, wegen en vaarten, wijze van be- 

 stuur van het waterschap, kuituur van den grond, twee voordrachten, gehouden 27 November en 4 

 December 1856, blz. 5. 



