ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 141 



Een andere oude kaart is die in het Bijnlandsch archief van den Spaarn- 

 damschen Dijk te Houtrijk *, maar de grootste afmeting van het daarop voor- 

 gestelde terrein is slechts 500 Meter, zoodat het eer eene situatieteekening dan 

 een kaart is. Het jaartal is er niet op vermeld, maar daar de houten sluizen 

 te Halfweg er in aanzicht op geteekend zijn, en tevens staat aangewezen waar 

 de eerste steenen sluis gesticht zal worden, moet zij van tusschen 1518 en 

 1524 zijn. 



Een reeds beter dan de bovengenoemde kaarten bewerkte is die van de Maas 

 van Boüerdam tot zee, dagteekenende van tusschen 1534 en 1542 f. 



Onder de kaarten, wier jaartal onbekend is, doch die waarschijnlijk nog van 

 vóór 1499 zijn, is er eene, voorkomende in de kaartenverzameling van het 

 Rijks archief en vermeld onder No. 236 van den Inventaris. Zij bevat de 

 meeste rivieren van Zuid-Holland met de daaraan gelegen plaatsen ; er wordt 

 geen jaartal op aangetroffen. Zij is vrij globaal, hoewel de algemeene strekking 

 der rivieren er goed op is aangeduid. Eene bijzonderheid bij deze kaart is de 

 Oude Lek beöosteu Lekkerkerk en Krimpen aan den Ysel, die er op voorgesteld 

 wordt, en die later nog gedeeltelijk over was in den boezem de Loete, dien men 

 nog kan vinden op de kaart van Thirion van Schieland en de Krimpener- 

 waard^. Ware deze Oude Lek juist voorgesteld, dan zou deze kaart uit de 

 14 e of de eerste jaren der 15 e eeuw moeten zijn, daar er in 1422 een door- 

 gaande dijk van Schoonhoven naar Krimpen liep **, die toen twee jaren open 

 gelegen had ; zelfs wordt reeds, naar mij door den Rijks archivaris Jhr. Mr. 

 Th. H. F. Van Riemsdijk werd medegedeeld, in een stuk van 1406 gesproken 

 van de Krimpenerwaard. Aangezien de beide Krimpens vóór de afdamming 

 der Oude Lek op een eiland lagen, en de naam Krimpenerwaard eerst kan zijn 

 ontstaan nadat die rivierarm was afgedamd, moet dit laatste vóór 1406 geschied 

 zijn. Nu zien wij op de onderhavige kaart No. 236 de stad Dordrecht geheel 

 door water omringd: een bewijs dat zij vervaardigd is na 18 November 1421. 

 Dus is op deze kaart eenvoudig vergeten, de overdijking der Oude Lek voor te stellen. 



Eindelijk vindt men een kaart, afgedrukt als No. 1 achter Hortensius, Over 

 de opkomst en den ondergang van Naarden ff. Daarop komt het Naardermeer 



* Vermeld als No. 1 op blz. 14 van den Inventaris. 



f Zie hieromtrent het artikel van R. P. J. Tutein Nolïheniüs over den Rotterdamseken Water- 

 weg in den Gids van Maart 18S3, blz. 480. 



§ Tegenwoordige Staat van Holland, 4e deel, tegenover blz. 3. 



** Van Mieris, Groot Charterboek, 4e deel, blz. 656. 



ff Werken van liet UtrecJdsch Historisch Genootschap, Nieuwe Serie, No. 5. 



