148 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



Daar Ampzing geene bron voor zijne mededeeling opgeeft, zijn wij, bij de 

 goede overeenstemming der verklaringen van Hoofdstuk IX, verplicht, aan te 

 nemen dat in zijne opgave een fout schuilt of dat door hem de vereeniging ten 

 Westen van het eiland Vennep bedoeld is. 



Wat betreft de ruimte tusschen het Spieringmeer en het Oude Haarlemmer- 

 meer, hier was volgens het eenparige getuigenis der bewoners in vroegeren tijd 

 een weg, de Heerenweg genaamd. Leegh water maakt hiervan Keizersweg (zie 

 Hoofdstuk X), doch zonder grond. De keizer heeft in 1515 gereden over den 

 dijk langs het Spaarne, van Spaarudam naar Amsterdam, niet over dezen weg. 



In de tweede verklaring zien wij dat deze weg nog ongeveer in 1505 met 

 wagen bereden kon worden, terwijl uit de derde verklaring blijkt, dat er 10 

 jaren vroeger nog veel weiland tusschen de beide meren in lag. 



Uit het getuigenis van Jan Claesz, eveneens in de derde verklaring te 

 vinden, leeren wij in de eerste plaats, dat het huis zijner ouders het naaste aan 

 de Oostzijde van het in den Heerenweg gestroomde gat was, en dat hij tot 

 omstreeks 1509 bij zijne ouders gewoond heeft, terwijl zijn ouderlijke woning 

 kort na de tweede doorbraak, die een jaar na de eerste plaats had, is verdwenen. 



Uit een en ander is af te leiden dat het waarschijnlijkst is, dat de 

 doorbraak in den Heerenweg samenviel met of vrij spoedig volgde op dien in 

 den dijk langs het Y te Halfweg, op 24 September 1509. Dit gat bleef tot 

 in den zomer van 1510 open *. Y^as het in den winter 1509 — 1510 door de 

 bewoners van Nieuwerkerk en Bietwijk gedicht, dan kan het geen verwondering 

 baren, dat bij eiken storm deze dichting, die slechts uit horden en rijshout bestond, 

 zwaar geteisterd werd. Op 26 Mei 1510 was er weder storm en onweer f. 

 Eerst daarna werd het gat bij Halfweg gedicht. Het ware bijna onmogelijk, 

 dat de dichting het zoo kort (slechts één winter) uitgehouden heeft, als er 

 geene buitengewone omstandigheden medegewerkt hadden om haar te doen door- 

 breken. Die omstandigheden moeten gelegen hebben in een storm die aan 

 bijzonder veel water toegang verschafte, zoodat de weg sterk overstroomde, en 

 zij waren op 26 Mei 1510 daar. 



Eene aanteekening in potlood op het afschrift der verklaring van 1563, in 

 het in Hoofdstuk IX vermelde dossier van 6 afschriften, zegt werkelijk dat de 

 eerste doorbraak van den Heerenweg in 1509, de tweede in 1510 heeft plaats 

 gehad. 



Uit het feit dat Jan Jansz, geboren volgens zijne verklaring in 1491, zich 



* Een crisis in Rijnland, blz. 5. 

 f Idem, zelfde bk. 



