164 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



Men moet zich niet voorstellen, dat de negen sluizen te Spaarndam ooit voor 

 de afwatering noodzakelijk geweest zijn. Maar daar de sluizen geheel van hout 

 waren, waren zij na 40 of 50 jaren meestal minder bruikbaar, en dan werd er 

 een nieuwe in de nabijheid gelegd, terwijl de oude, als zij niet in al te slechten 

 staat was, tevens bleef liggen. 



Fruin zegt omtrent de sluizen te Halfweg * : „Dat de voorgenomen sluizen 

 „toen ter tijd" (in 1364) „werkelijk ook gebouwd zijn, kunnen wij, alweer bij 

 „gebrek aan berichten, niet verzekeren. Maar wij vinden ze later, ten getale 

 „van drie, op de bedoelde plaats aanwezig, en de overlevering stelt haar 

 „aanleg bij deze gelegenheid." 



Kort na 1364 moet een dier sluizen gebouwd zijn, denkelijk reeds in het- 

 zelfde jaar, want als men niet werkelijk een sluis wilde maken, dan zou men 

 den ruwaard voor de handvest geen 1500 gouden schilden hebben betaald. De 

 beide andere sluizen zijn echter eerst gebouwd omstreeks 1491, zooals blijkt 

 uit een verbaal van Cornelis Suts, heer van Rijswijk, president van het Hof van 

 Holland, van 14 September 1565 f. In 1509 waren er drie sluizen, en ook thans 

 bestaan er drie. Zij zijn : 



1°. De Oostsluis- in 1566 werd deze in Namenschen steen gemaakt §. 



2°. De Middensluis, die in 1584 aangelegd werd **. 



3 n . De Westsluis, die in 1558 in Bentheimer steen vernieuwd werd f f. Dat dit 

 de Westsluis moet zijn, blijkt daaruit dat er in 1556 een sluis te Halfiveg in 

 hout vernieuwd werd §§. Het is niet te denken dat de Westsluis na 2, of de 

 Oostsluis na 10 jaren vernieuwd werd, wel dat de Middensluis na 28 jaren onbruik- 

 baar geworden was. Het was dus deze laatste die in 1556 in hout vernieuwd werd. 



Al deze drie sluizen zijn uitwateringsluizen, en zijn nimmer schutsluizen 

 geweest. Immers, daar er door den Heerenweg eene watervrije afsluiting was 

 tusschen het Haarlemmermeer en het Spieringmeer, moest al het water dat van 

 uit Rijnlands boezem naar Halfweg liep, door het Spaarne vlak langs Spaarndam 

 naar de Haarlemmer Liede, en van daar naar het Spieringmeer. Na 1509 bood 

 daarentegen, daar Halfiveg veel dichter bij den mond van het Y lag, de uitwa- 

 tering te Halfiveg een groot voordeel aan boven die te Spaarndam. Dit wordt 

 o. a. ook getuigd door de „buurluyden van Polanen, Houtrvjk en Oostdorp" in 



/ 'erslagen en mededeelingen, blz. 318. 

 ■f Privilegiën enz. van Haerlem, blz. 285. 

 § Tegenwoordige Staat van Holland, 'óe deel, blz. 217. 



** Gevers van Endegeest, liet Hoogheemraadschap van Rijnland, Ie deel, blz. 6. 

 j-j- Tegenwoordige Staat run Holland, '6e deel, blz. 217. 

 §§ Gevers van Endegeest, Het Hoogheemraadschap run Rijnland, Ie deel, blz. 6. 



