ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 165 



het verbaal van Du Quesnoy van 1570. Zij deelen mede: „dat de sluysen te 

 „Halfweg ongelijk eerder opgaan en later toesluiten dan tot Spaarndam". Niet- 

 tegenstaande bovenvermelden omweg was er dus voordeel in het hebben van 

 sluizen te Halfweg. 



Uit genoemd verbaal van Du Quesnoy leeren wij ook het juiste jaartal van 

 de afdamming der Haarlemmer Liede aan het Penningsveer kennen, die door 

 Hagen (zie Hoofdstuk IX) vóór 1524 gesteld word. Als oorzaak van hethooge 

 water in Rijnland in de laatste jaren wordt o. a. aangehaald*: „DatdieHaer- 

 „ lemmer Leede, daer deur 't Waeter uyte Meeren piach haestelicken in eorten tijt 

 „te loopen nae de Sluysen, gelegen op Sparendam, nu gestopt es, ende zeedert 

 „den Jaere van XXJ gestopt geweest es zulcx dat alle 't Water, dat deur die 

 „voorsz. Sluysen, leggende tot vijf toe in Sparendam loosen zoude, daer niet en 

 „can geraecken, dan deur die Stat van Haerlem, daer mede dat die Waterlosinge 

 „zeer belet wordt, ende die veelheyt van de sluysen aldaer eensdeels genouch 

 „nodeloos es, alzoo zy hen laeten duncken, dat eene Sluys van de voorsz. vijf, 

 „wel zouden trecken alle 't Water, dat deur Haerlem aan de voorsz. Sluysen 

 „gebracht wordt." 



Hieruit blijkt dat deze dam in 1521 is gelegd, en dit is een bewijs dat de 

 overige verklaringen van Hagen eveneens op betrouwbaarheid aanspraak mogen 

 maken. In het begin van dat jaar was de dam er nog niet, want op 25 Mei 

 1521 gaf keizer Karel V vergunning voor 12 jaren aan Haarlem om aan het 

 Penningsveer een pont en schouw te leggen f. De reden voor deze afdamming 

 is duidelijk. Zij strekte als het ware ter vervanging van de weggeslagene strook 

 lands tusschen Spieringmeer en Haarlemmermeer. Te Halfiveg was geen schutsluis, 

 en dus was vóór 1509 de eenige verbinding te water tusschen het tegenwoordige 

 Zuid-Holland eenerzijds en het Noorderkwartier, Amsterdam, de Zuiderzee, Fries- 

 land enz. anderzijds, langs het Spaarne. Sedert dat jaar konden de schepen 

 Haarlem ontgaan, en naar het oordeelvan Haarlems regenten was de scheepvaart 

 de kurk waarop de welvaart der stad dreef. Zelfs nog veel later, op 7 Mei 1629 §, 

 werd het verlagen van den waterstand in Rijnland door de ontworpen uitwatering 

 te Katwijk, met 2 voet, door hen als de grootste ramp beschouwd die de stad 

 zou kunnen overkomen ; zij zeggen dat : „daar door onse goede Stadt van Haarlem 

 „grondelyk soude werden Geruineert, ende arger als tot een Duyff huys gemaect, 

 „want wy daar door niet alleenlyk soude verliesen de schuyrings van 't water door 



* Blz. 15. 



f Geveks van Endegeest, Het Hoogheemraadschap van Rijnland, Ie deel, blz. 133. 



§ Bijlage D der memorie van Van de Wijnpersse, blz. 6. 



