ONTSTAAN IS, OP VEKSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 167 



Liede aanbracht, maar daarmede 12 jaren wachtte, kan geene andere zijn dan 

 dat genoemd water in 1509 ongeschikt voor de scheepvaart was. Toen op 

 1 October 1514 de dijk bij Spaarndam doorbrak, had het water vrijen toegang- 

 door de Haarlemmer Liede tot het S pier ing meer ) bij eiken storm of zelfs bij 

 elke verandering in waterstand ontstond er stroom door dat water, en daar het 

 een jaar duurde eer de dijk bij Spaarndam hersteld was, kon deze telkens 

 wederkeerende strooming de Liede tot een bevaarbaar water uitschuren. Eerst 

 in 1515 konden dus de schepen dien weg nemen, en van toen af zal Haarlem 

 wel zijn best hebben gedaan om vergunning tot hare afdamming te bekomen, 

 iets dat natuurlijk door Rijnland werd tegengewerkt, en dit moet de reden ge- 

 weest zijn dat daartoe eerst in 1521 werd overgegaan. 



Dat in 1521, zooals uit de verklaring van Hagen te zien is, de schout van Alkemade 

 het werk aan het Penningsveer vernield heeft, kon Rijnland niet baten, immers het 

 gezag van den toenmaligen graaf, keizer Kakel V, die kort te voren (in 1515) niet 

 geaarzeld had, in strijd met de handvest van 1285, het geheele college van Rijn- 

 land, op een lid na, af te zetten*, was te goed gevestigd om het mogelijk te maken, 

 eene afdamming die met zijn goedvinden geschied was, op den duur te beletten. 



Dat het Spieringmeer, evenals het van het Haarlemmermeer door weilanden 

 afgescheiden was, door eene strook land afgescheiden was van het Y, wordt 

 waarschijnlijk gemaakt door de woorden in de handvest van 21 Juli 1364 f: 

 „dat de watergangh, en die sluysen door haer ambagt gaen sullen", d. i. door 

 Rijnland; was er in 1364 eene waterverbinding als er tijdelijk na de doorbraak 

 van 24 September 1509 eene was, dan zou er niet van een aan te leggen 

 watergang gesproken zijn, doch alleen van sluizen. Ook vindt men op de oudste 

 kaart die wij bezitten, die het terrein bij Halfweg aangeeft (n° 1 op blz. 14 

 van den Rijnlandschen Inventaris) en die van 1518 a 1524 is, in den inham 

 van het Haarlemmermeer aldaar, die toen reeds ongeveer denzelfden vorm had 

 als in 1848, het woord „Braeck" waaruit is af te leiden dat de toestand die er toen 

 was, door de doorbraak van 1509 ontstaan moet zijn. Yan de drie sluizen en 

 duikers, allen geheel van hout, die er in 1509 te Halfweg waren, sloeg bij ge- 

 noemde doorbraak de grootste weg, en het gat§, breed 32 roeden (120 M.) en 

 diep 5 a 6 vadem (9 a 10 M.), werd eerst in den zomer van 1510 gestopt**. 



* Een crisis in Rijnland, blz. 1. 



f Yan Mieris, Groot CJiarterloek, 3e deel, blz. 165. 



§ Een crisis in Rijnland, blz. 4. 



** Feuin, Informacie van 1514, blzz. 318 en 320. Het was op 26 Mei 1510 nog niet gedicht, 

 z Een crisis in Rijnland, blz. 5. 



