170 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



damsche Schie en de Schiedamsche Schie natuurlijke wateren zijn. Ook de Delf, 

 en wel het gedeelte van de Hoombrug tot Ouderschie, loopt nagenoeg recht en 

 is naar alle waarschijnlijkheid omstreeks 50 na Christus door den Romeinschen 

 veldheer Domitius Corbulo gegraven *. 



Hiermede wordt de bewering van den heer Tütein Nolthenius f, dat de 

 tegenwoordige kronkelende loop van den Gelder schen IJsel boven Doesburg geen 

 bewijs is dat hij niet door Drusus is gegraven, niet tegengesproken. Immers 

 de IJsel is een rivier die eene niet onbelangrijke hoeveelheid water kan af- 

 voeren, en waar de stroom zich dus verleggen kan. In het polderland daarentegen 

 verlegde zich de bedding van een recht gegraven water niet zoozeer dat het 

 krommingen van eeuige beteekenis kon bekomen. De stroom die er door ging, 

 is niet te vergelijken bij dien in eene vrij afstroomende groote rivier. 



HOOFDSTUK XIX. 



BEWONING IN DE OMSTREKEN DER MEREN, WAARUIT HET HAARLEMMERMEER IS 



ONTSTAAN, VÓÓR DE 12 e EEUW. 



Woonden in de duinsireek nabij den Katwijkschen Rijnmond, reeds in den 

 Romeinschen tijd de Canunnefaten, en is zelfs waarschijnlijk het woord Kenne- 

 merland van dien volksstam afkomstig, de Romeinsche beschaving heeft zich 

 zoover niet uitgestrekt, of zoo ja, slechts korten tijd. Zelfs de Batavieren waren 

 na den opstand van Civilis in 70 nimmer anders dan bondgenooten der Ro- 

 meinen, hoewel er in hun eiland een aantal Romeinsche burgten en sterkten 

 bestonden. 



Evenals Trajectum zelfs in de duistere eeuwen der volksverhuizing eene 

 eenigermate beschaafde bevolking bleef behouden §, was zulks hoogstwaarschijnlijk 

 het geval 'meer nabij den mond van den Rijn bij Katwijk en in de geheele 

 streek langs de duinen ten Zuiden daarvan; zeer merkwaardig is het ook dat 

 het aan den Zuider Rijndijk gelegen Albiniana zijnen naam behield, die later 

 in Alfna (thans Alfen) overging. Noordwaarts van den Rijn bleef ook eene 

 bevolking bestaan langs de duinen tot nabij het /J, waar de bodem, althans 

 gedeeltelijk, l j. 2 a 1 M. hooger is dan in de veenstreek. Deze gronden liggen thans 



s Fruin, Naar aanleiding der vereeniging van JDelfshaven met Rotterdam, blz. 5. 

 f Tijdschrift van liet Koninklijk Instituut run Ingenieurs 1885 — 188G, blz. 314. 

 § Jhr. J. J. De Geer van Oudegein, Eet Oude Trecht, blz. 31. 



