182 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



op zijn kaart zette, omtrent de namen die hij had, wel goed ingelicht geweest 

 zal zijn, en dat, al is de plaats die hij hem geeft, onjuist, toch de naam Winc- 

 keldvjck, die ongeveer hetzelfde beteekent, namelijk dijk waarin hoeken worden 

 aangetroffen, werkelijk aan den geheelen Wendeldijh of een deel daarvan werd 

 gegeven. Nu vinden wij op de Topographische kaart nog bij Abhoude den naam 

 Winheldijh *. Door op de kaart deze beide eindpunten te vereenigen, bekomt 

 men werkelijk een dijk, lang ongeveer 6V 3 uren gaans, langs de Zuidzijde van 

 de Dr echt loopende, waarin het niet onwaarschijnlijk is dat in die lang ver- 

 vlogen tijden zeven sluizen lagen. Wat Floris III kort vóór 1165 gedaan had, 

 het leggen van een dijk langs de Oostelijke grens van Rijnland, was clan lang 

 niet zulk een belangrijk werk als het aanleggen van den Wendeldijh, daar de 

 dijk van graaf Floris slechts 2 1 ! z uren lang was en geen waterloop afsloot, 

 zoodat er geen enkele sluis in behoefde te komen. De richting dezer laatste 

 waterkeering is gemakkelijk na te gaan. Zij moet nabij den Bilderdam, een 

 dam die later, tot scheiding van Rijnland en Amsbelland, gelegd werd, begonnen 

 zijn en over den Zwadenburgerdam verder Zuidwaarts geloopen hebben. 



Natuurlijk dat de Wendeldijh evenmin als elke andere waterkeering tegen 

 doorbraak bij storm zeker was. Dat hij in de 13e eeuw ergens is ingebroken, 

 leeren wij uit eene oorkonde van 18 Juli 1297 f, waarin graaf Jan I aan het 

 klooster van Leeuwenhorst geeft : „den uterdijc van den Wendeldike, die nu 

 „leghet jegens hoer lant, welk uterdijc hout ene marghen, ende ene halve, of 

 „daer ommetrünt, die vrielike te ghebrukene ende te besittene, toter wilen dat 

 „men dien selven Wendeldijc leghet op sine oude stede." 



De dijk was dus om een wiel achterwaarts gelegd, en de buitengedijkte grond 

 was l 1 /* H. A. groot. Zeer groot is dit niet, wanneer men bedenkt dat b. v. 

 de omdijking der wiel bij het Dordsche Huis aan den Diefdijh onder Schoon- 

 rewoerd ruim 30 H. A. groot is. 



Uit de zooeven aangehaalde woorden blijkt, dat men het leggen van den dijk 

 op zijne oude plaats niet onmogelijk vond. Het grondgat was dus niet diep, en 

 er had daarin wellicht aanslibbing plaats op de wijze als later in het Nieuwe 



* Op die kaart komt ook wel de naam van een gehucht Winkel voor, maar deze naam kan zeer 

 goed afkomstig zijn van den naam Wiukeldijk, evenals die van het in de nabijheid gelegen gehucht 

 Rijke Waver van het water de Waver afkomstig is. Of de namen der ook nabijgelegen gehuchten 

 HolendrecM en Bullewyjk van de dus genoemde wateren afkomstig zijn, is twijfelachtig. Breekt be- 

 teekent wel is waar veer, maar er zijn in deze streken zoovele wateren met dezen naam, dat men 

 hieromtrent geene zekerheid kan erlangen. Wijk kan even goed gegraven kanaal als verzameling 

 woningen beteekenen. 



f Van den Bekgii, Oorkondenboek, 2e deel, blz. 457. 



