ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 185 



Dit en de geringe overeenstemming, die er bestond tusschen hem en den bisschop, 

 kan wel de reden van den aanleg van den Wendeldijk geweest zijn. Het lag 

 toch voor de hand om, als men een dijk wilde maken, dien langs het IJ en 

 de Zuiderzee aan te leggen, daar zulk een dijk slechts weinig langer was dan 

 de Wendeldijk en dubbel zooveel land beschermde; het moeten politieke ora- 

 slandigheden geweest zijn, die dezen aanleg verhinderden. 



Dirk III wachtte zich natuurlijk wel, iets tegen den machtigen Utrechtschen 

 bisschop Ansfried te ondernemen. Toen deze in 1010 stierf, moet Oostelijk 

 Rijnland, zooals Kappeyne betoogt*, reeds een leen van Utrecht geweest zijn: 

 de opvolging van drie graven en uitdrijving van den laatste in korteren tijd 

 dan 8 jaren is uiet denkelijk. Dat voor bisschop Adelbold Odilbald gelezen 

 moet worden, zooals hij vermoedt, is echter evenmin zeer waarschijnlijk, daar 

 diens regeering (806 — 899) te lang geleden was. Misschien was de bedoeling 

 der oorkonde van 1064, dat Dirk, zoon van Bwo, Oost-Rijnland van Adelbold 

 in leen gehad had, en is dit verkeerdelijk op Unroch toegepast. Dan leefde 

 deze Unroch eenige tientallen jaren vroeger, en was hij waarschijnlijk dezelfde 

 die in 999 en 1000 graaf van Teisterbant was f. De voorvaderen van Dirk III, 

 beheerschers eener smalle kuststreek, zullen zeker steeds begeerlijke blikken op 

 meer Oostelijk gelegen landen geslagen hebben. Sommige daarvan behoorden 

 echter onder den Utrechtschen bisschop, gelijk wij althans van twee streken, 

 kort voor 1018 door Dirk veroverd, met zekerheid weten, namelijk van Oostelijk 

 Rijnland en van de wildernis Merweda tusschen Vlaardinyen en Geertruidenbery. 

 Andere waren reeds in 985 aan Dirk II in vrijen eigendom gegeven §, zooals 

 het land tusschen Liora en Hisla. 



De vreedzame verovering der wildernis Oost- Rijnland, die bisschop Ansfried 

 door middel van bedijking maakte, was zijn V estelijken buurman natuurlijk 

 een doorn in het oog. Hij kon echter tegen dien kerkvorst, die 15 graafschappen 

 bezat**, niets uitrichten. Kort na diens dood, toen een gewoon sterveling den 

 bisschopszetel beklommen had, haalde hij zijne schade in. 



Ter loops zij opgemerkt, dat Kappeyne ff de Liede, die bij Leimuiden in de 



* Hiecmundensia, blz. 73. 



f Mr. L. A. J. W. Baron Sloet, Oor kondenboek der Graaf 'schappen G 'eire en Zutphen, blzz. 120 en 121. 



§ Van den Bergh, Oorkondenboek, Ie deel, blz. 40. 



** Volgeus Sloet, Oorkondenboek, blz. 91, was de graaf van 15 graafschappen een oom van den 

 bisschop, volgens de meeste schrijvers echter waren zij één persoon. Zeker is het, dat de bisschop 

 een machtig man was. Hetgeen hij op 18 November 1006 aan het klooster Hoonhorst gaf (Sloet, 

 Oorkondenboek, blz. 132) is hiervoor bewijs genoeg; de daar opgenoemde bezittingen liggen in zeven 

 verschillende der tegenwoordige provinciën van ons vaderland. 



ff Hecmundensia, blz. 33. 



E 24 



NATTJURK. VERH. DER KONINKI,. AKADEMIE. DEEL XXIX. 



