186 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EX DE MEREN WAARUIT HET 



Drecht uitkwam, verkeerdelijk houdt voor de Westelijke grens van het graafschap 

 van Dirk Bavozoon. Hij meent dat dit blijkt uit den naam land tusschen Liora 

 en Hisla, welks Oostelijke grens dan de Liede geweest zoude zijn, zoodat dit 

 Westelijk Rijnland was. Wij weten echter *, dat dit land tusschen de Lier en 

 den IJsel lag, en dus gevormd wordt door de latere baljuwschappen Delf /and en 

 Schiéland. Bovendien moet de Liede, die geheel verland is na het graven der 

 Oude Wetering als eene kortere afwatering van het Brasemermeer en de achter- 

 gelegen streek naar het Leidsche Meer, van veel te gering gewicht geweest zijn 

 om een natuurlijke grens uit te maken. Daarentegen waren de vele wateren, 

 die van Leiden naar het Kagermeer liepen, zeer geschikt voo natuurlijke grens. 



Sedert Dirk III voor of in 1018 den tol te Dordrecht f instelde, was de 

 verhouding tusschen hem en den bisschop gespannen, en al werd ook in 1027 

 door bemiddeling van keizer Koenraad vrede gesloten, Dirk's zoon was althans 

 in 1040 weder met den bisschop in botsing. Het is dus mogelijk dat in het 

 tijdsverloop tusschen 1027 en 1046 het werk des vredes, de dijk tot bescherming- 

 van een zoo groot gebied, waarvan de helft aan den graaf, de andere helft 

 aan den bisschop behoorde, tot stand kwam. Waarschijnlijk is dit echter niet, 

 daar het, al was er eene verzoening, toch steeds vijandige machten met tegen- 

 strijdige belangen bleven, die hiertoe de handen in elkander geslagen zouden 

 moeten hebben. Veel meer voor de hand ligt het, dat de aanleg door den 

 bisschop en Unroch of een zijner opvolgers, tusschen 1000 en 1015, geschied 

 is. De Wendeldijk zal dan wel niet geloopen hebben over gebied van Dirk III. 



Er zijn twee richtingen mogelijk voor de Westelijke grens van het gebied 

 van Unroch en zijne opvolgers. Door Kappeyne § wordt zij getrokken langs den 

 watergang, die van Leimuiden naar den Rijn liep, dat is de geheel verdwenen 

 Leede of Liede. Een veel natuurlijker grens schijnt echter het samenstel van 

 meren en riviertjes, die van het Kagermeer tot benoorden Leiden, als het 

 ware een geheel uitmaakten. Door den Wendeldijk werd dan ook de Leimuider 

 Liede (niet te verwarren met de Warmonder Leede) afgedamd, terwijl hij zich 

 in de nabijheid dier meren Zuidwaarts richtte. 



Het leen van Unroch strekte zich ook nog bezuiden den Rijn uit. Deze 

 maakte de Oostelijke grens er van uit van Rinesmuthon tot Bodegraven. Niets 

 is natuurlijker dan dat de machtige J T frechtsche bisschop Ansfried kort na 

 1000 de wildernis benoorden Rijn aan een leenman gaf, ten einde daaraan door 



* Verslagen en mededeelingen, blz. 302. 



f Of, volgens Ka!*pevne, te Vlaardingen (Hecmundensia, blz. 36). 



§ Heeiuundensia, bl/.. 73- 



