216 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



mede bedoeld zijn *, zijnde Polanen, Houtrijk, Raasdorp en de Geer] zij wer- 

 den zoo genoemd omdat zij „vrij waren van 's Graaven Beden en Schotpon- 

 „den" f en zullen dus wel evenmin in de Grafelijkheidsrekeningen voorgekomen 

 zijn als de ambachten Westzaan en Krommenie, te zamen het land van Blois 

 genaamd, en die op 21 Juni 1308 aan graaf Jan van Beaumont, broeder 

 van Willem III, gegeven waren §, later door zijne dochter aan de graven van 

 Ghdtillon, heereu van Blois, kwamen, en eerst in 1441 weder aan de grafelijk- 

 heid terugvielen. 



De genoemde ambachten van Polanen zijn niet dezelfde als die, welke bij 

 brief van 6 November 1295 ** door graaf Floris V als onversterfelijk leen aan 

 Philips van Duivenvoorde gegeven werden. Dit Polanen bestond uit Monster 

 en Poeldijk ff; volgens Van Leeuwen §§ behoorden Rijswijk en Westheyde 

 (thans Ter Heide) er ook onder. 



Alle ambachten, die in of omtrent het tegenwoordige Haarlemmermeer gelegen 

 hebben, worden bij Hamaker genoemd, behalve Niemverkerk en de ambachten 

 van Polanen. 



Wij vinden in een stuk van 30 November 1306 *** de begrooting der schade 

 die de Kennemers door den bekenden inval der Vlamingen, die eindigde met 

 hunne nederlaag bij het Manpad op 26 April 1304, geleden hadden. Hieruit 

 zien wij dat de Vlamingen op hunnen tocht langs de duinen tot Heemskerk 

 waren doorgedrongen, dat zij het eiland, begrensd door het Tiviske bij Lands- 

 meer, het Wormermeer, het Beemstermeer, het Sternmeer, de Wijtsloot, het 

 Krommenye en het IJ fff, hadden afgeloopen, en dat zij in de landen benoor- 

 den en beöosten het Haarlemmermeer hunne verwoestingen hadden aangericht. 



In het genoemde eiland (dat reeds bij Purmerend en bij Buiksloot door be- 

 dijking met Waterland verbonden was) worden genoemd : Oostsaenden, Wormer 

 en Westsaenen ; langs de duinstreek vindt men vermeld: V eisen, Wijck (Bever- 

 wijk) en Heemskercke ; en nabij het Haarlemmermeer: Aelsmeer, Sparneivoitde, 

 't Hofambogt, Sloten, Nierop en Riedwijck. Dit Nierop is zonder twijfel Niemver- 



* Enqueste van 1494, bk, 89. 



■j- Tegenwoordige Staaf van Holland, 5e deel, blz. 268. 

 Van Mieris, Groot Charterioek, 2e deel, blz. 76. Behalve de beide ambachten Westzaan en 

 krommenie waren er nog verscheidene andere, die met deze het ambacht van Blois uitmaakten. 

 ** Van den Bergh, Oorkondenboek, 2e deel, blz. 421. 

 -j-j- Tegenwoordige Staat van Holland, 3e deel, bk. 586. 

 §§ Batavia Tllustrata, blz. 684. 



*** Van Mieris, Groot Charterioek, 2e deel, blz. 60. 

 '(-ff Zie dit eiland op de kaart van De Vries van Hollands Noorderkwartier in 1288. 



