ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 235 



is waar wordt met dit laatste een dorp bedoeld, maar de naam daarvan moet, 

 zooals uit den uitgang blijkt, van den naam van het meer afkomstig zijn *, zoodat 

 hieruit ook het aanwezen van het Schermermeer toen ter tijd voldoende blijkt. 



Geheel afdoende voor deze vraag is eindelijk, dat in het Noorderkwartier van 

 Holland reeds in de eerste helft der 14 e eeuw alleen later bekende dorpen in de 

 Grafelijkheidsrekeningen voorkomen, met nog twee plaatsen, Wtworp en Oudegawi- 

 sendef, beide aan zee, tusschen Schagen en Medemblïk, gelegen. Uitworp betee- 

 kent buiten gedij kt land §, het zal Noordelijk van Barsingerhorn gelegen hebben, 

 althans wij vinden in 1319 gesproken van een „indyc, die gaet after Bersinghe- 

 „horne **", en het komt voor tusschen Haringhuizen en laatstgenoemd dorp. 

 Gawysend lag dwars van Winkel, het werd in 1333 buitengedijkt ff, en is daarna 

 verzwolgen. Ook reeds veel vroeger, in 1063, wordt gewag gemaakt van 

 kerken te Schermer en Mijzen §§ en omstreeks 1100 bovendien te Oterleek, 

 Hensbroek, Obdam en Ursem ***, allen plaatsen nabij het Beemstermeer, doch 

 geen enkel dorp is er ook in dien tijd, dat men later niet ierugvindt. Waren 

 er dorpen door uitbreiding van het Beemstermeer verzwolgen, zij zouden althans 

 in de lijst van omstreeks 1100 voorkomen. Zonder aanduiding, dat zij reeds 

 dorpen waren, vindt men omstreeks 1100 nog Gr aft en Wormer fff. Dit 

 laatste komt reeds in den Utrechtschen blaffert van omstreeks 960 voor. 



Evenmin als het Beemstermeer door verbreeding van een riviertak is ont- 

 staan, is dit met de drie meren, uit welke het Haarlemmermeer zich gevormd 

 heeft, het geval. Ware dit laatste zoo, dan zoude dit uit hun vorm, die dan 

 van Zuid naar Noord zeer langwerpig zou moeten zijn, blijken ; en wij hebben 

 gezien dat zij juist eerder in de richting van Oost naar West eenigszins lang- 

 werpig waren. 



Vóór de afdamming van het Spaame bestond er in het algemeen in de meren, 

 die met de zee gemeen lagen, eer aanslibbing dan afneming der oevers, evenals 

 zulks, vóór de droogmaking daarvan, in het Westelijkste deel van het IJ (natuur- 

 lijk in veel sterkere mate wegens de voor aanslibbing bijzonder gunstige ligging) 



* Van den Eergh, Handboek der Middel-Nederlandsche Geographie, blz. 60, meent, dat dit aan 

 geen twijfel onderhevig kan zijn. 



f Hamaker, Grafelij 'klieidsrekeidngen, 2e deel, blz. 261. 



§ De Vries, De kaart van Hollands Noorderkwartier in 1288, blz. 18. 



** Van Mieris, Groot Charterboek, 2e deel, blz. 215. 



j-f De Vries, De kaart van Hollands Noorderkwartier in 1288, blz. 52. 



§§ Van den Bergh, Oorkondenboek, Ie deel, blz. 55. 



*** Idem, idem, blz. 69. 



■f -f f Idem, idem, blz. 68. 



