ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 239 



„daartoe alle de oudste en echtste kaarten op en sneed den geheelen omtrek 

 „van den Haarlemmer Meer uit de kaart en mat met papieren modellen de 

 „groote oude meeren af, na de beste kaarten van Menso Alting en andere 

 „Auteuren van gezag, waarvan ik afteekende de naauwe engte, die deze meer 

 „in de oudste tijden gehad had. Deze plaatste men in het opengesneden vak, 

 „juist strokende met den uitloop der toen bekende rivieren. Hierop ontwierp 

 „ik eene tweede situatie van den Haarlemmermeer, na eene echte kaart van 

 „1531, waaneer dezelve nog zeer eng was, en men op de Vennip naar Am- 

 sterdam te land reed en 't welk accuraat is opgeteekend. Op dit vak plaatste 

 „ik de derde bekende situatie van de oevers zooals de meer A° 1591 was vol- 

 „gens J. J. Beeldsnijder, en eindelijk heb ik hierop gevoegd de situatie van 

 „de Haarlemmer Meer, zooals die met aanteekeningen van toe- en afnemende 

 „oevers A° 1740 door Bolstra is uitgegeven." * 



Het is in deze voorstelling opmerkelijk, dat de oudste toestand, welke dien 

 van den Romeinschen tijd moet voorstellen, zich zoo goed aan den toestand van 1531 

 volgens Bolstra aanpast, zoodat Van Berkhet, daar de kaarten van Alting 

 uit het laatst der 17 e eeuw zijn, en die van Bolstra van 1746 is, hierin 

 eene bevestiging der juistheid van hun beider kaarten moest zien. Overal 

 omgeven de lijnen van 1531 die van Alting. De reden hiervan is, dat laatst- 

 genoemde de kaart van Visscher van 1644 moet gebruikt hebben, waarop, 

 zooals wij boven zagen, dezelfde toestand van 1531 als bij Bolstra voorkomt, 

 is voorgesteld, en dat hij daarnaar den ouden toestand heeft ontworpen. Het 

 werk van Van Berkhet geeft derhalve, om den ouden omvang van het Haar- 

 lemmermeer te beöordeelen, geen licht. 



Hebben wij boven gezien dat de afname der oevers 's jaars van 1544 tot 1766, 

 daar waar het onmogelijk was, met gewone middelen den oever te behouden, 

 dat is aan de Aalsmeer sche zijde, langzaam grooter is geworden, in overeenstem- 

 ming daarmede mag worden aangenomen, dat zij van de vorming van één meer 

 uit drie te zamen kleinere meren omstreeks 1472 en in 1509, tot 1544 's jaars 

 minder dan na laatstgenoemd jaar geweest is. Vóór 1472 moet de afslag van elk 

 der drie meren per tijdseenheid belangrijk kleiner geweest zijn dan die van het 

 geheele meer later was, en evenzoo vóór 1509 die van het Spieringmeer. 



Daar waarschijnlijk eerst sedert de 16 e eeuw de uitgeveende en daarna met 

 meermolm gevulde putten wegsloegen, was ook hierdoor in de laatste eeuwen 

 de afslag aan den Aalsmeerschen oever grooter dan vroeger. 



* Algemeene Konst- en Letterbode, Jaargang 1812, No. 19 van 8 Mei, bk. 309. 



