240 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



De afslag langs het Oude Haarlemmermeer en het Leidsche Meer vóór 1250 

 moet gering zijn geweest ; zelfs is er veel waarschijnlijkheid dat er van den Romein- 

 schen tijd tot 1250 eerder toename dan afname van de oevers was. De toestand, 

 waarin die meren toen waren, komt overeen met dien van het IJ vóór de af- 

 damming bij Schellingwoude in 1872. Het water, dat het IJ en de Noord- 

 Ilollandsche meren vulde, stond vóór 1250 op allerlei punten met de Zuiderzee 

 en door verschillende gaten benoorden Petten met de Noordzee in gemeen- 

 schap, het moet op dezelfde wijze als thans het water der Zuiderzee met slib 

 bezwangerd geweest zijn. 



Evenals zich de slib uit het Zuiderzeewater vóór 1872 in het IJ neerzette, 

 zoodat b. v. het Wijkermeer zeer sterk verlandde, terwijl afslag slechts merk- 

 baar was bij een zoo smal eiland als de Jan-Rebellen-Waard (zooals men 

 kan zien bij vergelijking van de kaart van Rijnland van 1647 en de Topographi- 

 sche kaart van 1854), evenzoo moet de neerzetting van slib bij stil weder in 

 Oude Haarlemmermeer en het Leidsche Meer grooter geweest zijn dan de afname 

 der oevers bij storm. In het Leidsche Meer kwam zoetwater door vier of vijf 

 van den zeven sluizen in den Wendeldijk, van daar kwam het door het kanaal 

 tusschen Vennep en Beinsdorp in het Oude Haarlemmermeer, van daar door 

 het Spaarne in het IJ. Bij Noordwesten- en Noordenwind vloeide het met slib 

 bezwangerd water uit het IJ in die meren, en het water moet er dus somtijds 

 brak geweest zijn, hoewel in mindere mate en minder dikwijls dan in het IJ 

 voor 1872. Evenzoo moet het slibgehalte er geringer zijn geweest dan in het 

 IJ voor 1872. Daardoor bezonk de klei er dus ook in denzelfden tijd tot ge- 

 ringere dikte dan in het IJ, maar er moet zich toch telken jare een laagje 

 gevormd hebben, vooral voordat de Rijn bij Duurstede werd afgedamd. 



Al zal dan ook in de vroegere Middeleeuwen plaatselijk wel afslag plaats 

 gehad hebben aan de genoemde meren, in het algemeen was er eerder aanslib- 

 bing dan arsjag, en de voorstelling op Plaat IV van den oever van den Romein- 

 schen tijd tot 1250 moet dan ook zoo worden opgevat, dat de oevers gedurende 

 dien tijd niet onveranderd bleven, maar dat de toename aan eene zijde ongeveer 

 gelijk aan de afname elders was. 



Ik mag niet nalaten, eene verklaring van het langzamerhand kleiner worden 

 der uitbreiding te vermelden, volgens welke eene zoo ontzaglijke afname als op 

 kaart van Bolstra van 1531 tot 1591 voorkomt, logisch zon schijnen. Zij 

 komt voor in de reeds in Hoofdstuk XIII aangehaalde Memorie van Klinken- 

 berg en Goudriaan van 31 Januari 1769. Daarin wordt het volgende gezegd * : 



* 151/, G. 



