ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 247 



meer en de onmiddellijke omgeving ontbroken (met uitzondering van de wiel 

 bij Halfweg, van 1509 dateerende), zoodat in het algemeen de onderkant van 

 het veen op genoemd peil of enkele decimeters hooger of lager ligt. 



In het Weekblad van Haarlemmermeer van 27 Januari 1860 komt eene tabel 

 voor, waaruit blijkt, dat in het Haarlemmermeer na de droogmaking 11154 H.A. 

 op 4.30 a 4 M., 3815 H.A. op 4 a 3.50 M., en 1933 H.A. hooger dan 3.50 M. 

 onder A.P. lagen. Op één punt, gelegen ter plaatse van het voormalige veer van 

 Vennep naar den Ruigen Hoek, was de diepte 4.60 M. onder A.P. Hiermede zal wel 

 bedoeld zijn het veer van Vennep op Zuid-Vennep. Waarschijnlijk is de tabel 

 afgeleid uit de kaart van De Geus. Bij planimetreering op Plaat VI vond ik 

 voor bovenstaande getallen 10950, 4050 en 1850 H.A., dus geringe verschillen, 

 te verklaren uit mindere nauwkeurigheid der kaart van De Geus. 



Yolgens Van Bemmelen * ligt de onderzijde der veenlaag in het IJ, ge- 

 middeld op 4.30 M. onder A. P. 



In Plaat VI is de voorstelling van den bodem van het IJ gevolgd naar Van 

 Bemmelen. Deze buitendijksche landen, Hof-Ambacht en de oostwaarts daar- 

 van gelegene uitstekende punten zijn op de Geologische kaart van Staring als 

 klei aangegeven ; blijkbaar is de bodem aldaar echter veen. 



De cijfers van Plaat VI met die van Plaat VII vergelijkende, ziet men, dat 

 de diepte over het algemeen van 1812 tot 1858 grooter geworden is. Vóór 

 den aanvang der droogmaking in 1848 kan dit slechts in geringe mate het 

 geval geweest zijn; de golven, die de oevers niet meer konden aantasten wegens 

 de deugdzame verdediging (oorzaak dat er van 1766 tot 1848 geene noemens- 

 waardige afname geweest is) konden nog wel eenige verdieping op den bodem 

 veroorzaken. Maar de werking der golven was in het algemeen nog dezelfde 

 als tusschen 1705 en 1812. Uit Plaat VII blijkt, dat in de lijn Nieuwerkerker 

 Hoek — Kage de verdieping gemiddeld iets meer dan 1 dM. heeft bedragen, dus 

 in een driemaal kleiner tijdsverloop (van 1812 tot de droogmaking) was zij in 

 die lijn zeker niet meer dan Vs decimeter. ]S T u zien wij bij vergelijking der 

 Platen VI en VII, dat zij van 1812 tot 1858 in die lijn ongeveer 27 2 dM., 

 en meer naar de Aalsmeer sche zijde ongeveer 3 x /2 dM. bedragen heeft. Hiervan 

 moet een gedeelte aan den invloed der golven tusschen 1812 en 1850, en een 

 ander gedeelte aan inklinking vau den Meerbodem na de droogmaking zijn toe 

 te schrijven. Daar men kan rekenen, dat de bodem over de geheele oppervlakte 

 van het Meer na de droogmaking ongeveer evenveel zal zijn ingeklonken, mag 

 worden aangenomen, dat, terwijl de gemiddelde verdieping in de lijn Nieuwer- 

 kerker Hoek — Kage van 1812 tot de droogmaking V2 decimeter was, die nabij 



* De Bodem van het voormalige IJ, blz. 65. 



