248 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER EN DE MEREN WAARUIT HET 



den Aalsmeerschen oever gedurende dien tijd P/2 decimeter, of in de eerste jaren 

 na de droogmaking ongeveer 2 decimeter geweest zal zijn. 



Uit de dieptelijnen op Plaat YI ziet men, dat de voorstelling, door Amers- 

 foordt * gegeven, dat er vóór de droogmaking vier diepe kuilen, de bodems 

 van het eigenlijke Haarlemmermeer, het Leidsche Meer, het Oude Meer en het 

 Nieuwe Meer, waren, geheel onjuist is. Er waren, als men het zoo noemen 

 mag, twee kuilen, het juist door Amersfoordt niet genoemde Spieringmeer 

 en het overige Haarlemmermeer. Tusschen het Leidsche en het Oude Haarlem- 

 mermeer was alle veen van ongeveer 1472 tot 1848 zoover weggeslagen, dat de 

 bodems in laatstgenoemd jaar geheel gelijk waren geworden, en men kan op 

 Plaat VI geen het minste overblijfsel van de landtong, die deze meren eens 

 scheidde, gewaar worden. 



Dat Amersfoordt, hoewel zelf aan de grens van den Haarlemmermeer polder 

 woonachtig, zich hier zoo vergiste, is te verschoonen, daar verschillen in hoogte 

 van enkele decimeters slechts door waterpassing, en niet op het bloote gezicht, 

 te bemerken zijn. 



Pringle f leidt uit den vlakkeu bodem van het Haarlemmermeer af, dat er 

 aanvankelijk in het geheel geen meren geweest zijn, maar louter veengrond, en 

 dat er door het vervenen plassen zijn ontstaan, die zich allengs vereenigden, 

 omdat de dijkjes, die men overliet, te zwak waren om den aandrang van het 

 water te wederstaan. Dit is, gelijk vooral bij lezing der verklaringen, boven 

 in de Hoofdstukken IX en X te vinden, duidelijk wordt, overdreven, al is het 

 waar, dat het vervenen veel tot de vergrooting van het Meer heeft bijgedragen ; 

 dat men het nooit heeft verhinderd, „omdat de baljuwen aandeel hadden in de 

 „breuken en dus lieten veenen om later te bekeuren" §, is eveneens te sterk 

 uitgedrukt ; het was toch de straf, die er op stond, die het misdrijf tegenging, 

 vooral als zij toegepast werd. 



Uit de dieptecijfers van 1812 op Plaat VII is de hoogte tusschen het Spieringmeer 

 en het Haarlemmermeer niet te zien, waarschijnlijk vooral omdat er toen benoor- 

 den de lijn Vijfhuizer Hoek — Nieuwerkerker Hoek geene peilingen genomen zijn. 



De Geologische kaart van Staring geeft aan, dat de bodem van het Haar- 

 lemmermeer nabij het Spaarne uit zand bestaat ; in de boringen van 1812 vindt 

 men hier op vele plaatsen, waar de Geologische kaart veen heeft, gemengde derrie. 

 Hierbij hangt veel af van persoonlijke appreciatie; de afscheiding tusschen klei- 

 grond en zandgrond, die op de Geologische kaart een lijn moest zijn, is in 



* liet Haarlemmermeer, oorsprong enz., blz. 12. 



f Pleitredenen over het tiendregl in de Haarlémmer-meer, blz. 67. 



§ Idem, blz. 66. 



