252 DE OMVANG VAN HET HAARLEMMERMEER E>T DE MEREN WAARUIT HET 



Ik meen uit hetgeen in Hoofdstuk VII gezegd is, als zeer waarschijnlijk te 

 mogen aannemen, dat voor de kaart van Bruyns en voor No. 210 uit het 

 Haarlemsch archief die van Beeldsnijder als model gediend heeft. Van waar 

 had nu Bruyns op de kaart, in het bezit van den heer Beels, den toestand 

 „van ouds''? Hij had voor 1591 veel in de nabijheid van het Haarlemmermeer 

 gemeten, en dus natuurlijk omtrent vroegere toestanden het een en ander van 

 de bevolking vernomen. Wetende, dat er een weg geloopen had tusschen bet 

 Spieringmeer en het Oude Haarlemmermeer, en wellicht vernomen hebbende, 

 dat er een weg geweest was tusschen laatstgenoemd meer en het Leidsche Meer 

 (hoewel dit slechts een voetpad, door een aantal slooten afgebroken, was) trok 

 hij nu op een kaart, die hij bezat, den ouden toestand door kromme lijnen 

 bij, daarbij zorgende, dat er overal een behoorlijke breedte land in water 

 veranderd was. 



De kaart, die hij bezat, dagteekont, voor zoover betreft de Haarlemmermeer- 

 oevers, van omstreeks 1574. Dat hij in 1591 (denkelijk op initiatief van den 

 heer van Heemstede) daarop en niet op een kaart, die den oever in 1591 aan- 

 gaf, den toestand „van ouds" teekende, duidt reeds aan, dat hij zich laatstge- 

 noemden toestand in een zeer ver verschiet dacht, en niet 60 jaren geleden ; 

 het aantal van 17 jaren verzinkt niet in het niet bij 60 jaren, maar wel bij 

 het aantal jaren, dat hij zich dacht voor den afstand, die den toestand „van ouds" 

 scheidde van 1591. 



Behalve dat hij de meren in hunnen toestand „van ouds" tot eene veel 

 te geringe grootte reduceert, het Spieringmeer zelfs tot minder dan de 

 helft der grootte die het steeds gehad moet hebbeu *, en dat hij het Oude 

 Haarlemmermeer door eeu breede strook lands van een door hem gefingeerd 

 Oude Meer scheidt, kan men aan Bruyns nog eene onjuistheid ten laste leggen, 

 die hij niet zoude begaan hebben, als hij de verklaringen in het Haarlemsch 

 archief gelezen had. Hij zegt namelijk in zijn opschrift (zie Hoofdstuk II), dat 

 men van ouds met den wagen kon rijden van Hillegom naar Aalsmeer en 

 daarbij aan het Veer kon overgezet worden. Dit is onjuist. Men kon met 

 een wagen komen van Hillegom tot de Vennep, van daar naar Zuid-Vennep 

 was een voetveer, en van laatstgenoemd eiland kon men, met een polsstok ge- 

 wapend, een aantal slooten overspringende, Aalsmeer bereiken, maar er is hier 



* Hoe weinig grond dergelijke voorstellingen van onde toestanden somtijds hebben, kan blijken 

 uil de niededeeling van Van der Aa (Aardrijkskundig Woordenboek, 2e deel, blz. 661), dat het Brase- 

 mermem' in het begin der L7e eeuw nog slechts een riviertje moet geneest zijn; het komt op de 

 kaart van Balthasab. van 1015 reeds bijna even groot als thans voor! 



