ONTSTAAN IS, OP VERSCHILLENDE TIJDEN VOOR DE DROOGMAKING. 253 



nimmer een dergelijke weg geweest als tusschen het Spieringmeer en het Oude 

 Haarlemmermeer. 



Bij het overnemen der oevers van Brutns in 1644 heeft Visscher zich 

 vooreerst schuldig gemaakt aan het veranderen der woorden „van ouds" in 

 „1531", en ten tweede gemeend, dat de toestand, op de kaart van Bruyns als 

 de tegenwoordige geteekend, van 1591 was, terwijl die werkelijk geheel naar 

 den toestand van 1674 gevolgd is. Vandaar dat op zijn kaart de groote uit- 

 breiding schijnt in plaats van over 43, ten minste over 60 jaren te loopen. 

 Bij Bolstra, die de oevers van 1613 (hij noemt dit den oever van 1610 *), 

 1647, 1687 en 1740 tamelijk zuiver op zijn kaart kon teekenen, is dienten- 

 gevolge de uitbreiding van 1574 tot 1613, die toch al (door de fout van 

 Beeldsnijder om de uitstekende gedeelten te groot te maken) grooter is dan 

 de werkelijkheid, schijnbaar nog veel grooter. Want ook hij rekende deze uit- 

 breiding, zooals van zelf spreekt, als tusschen 1591 en 1610, dus in 19 in 

 plaats van in 39 jaren, geschied te zijn. Door de groote uitbreiding, die hij 

 in die 19 jaren op zijne kaart zag, meende hij de uitbreiding van 1531 

 tot 1591, die hij bij Van der A.a. (die Visscher in 1724 nagedrukt heeft) 

 vond, en die in werkelijkheid ontzaglijk groot is, als niet onmogelijk te mogen 

 beschouwen, en nam haar dus zonder verder onderzoek over. Had de bekwame 

 Bolstra betere gegevens gehad dan de kaart van 1724, hij had zeker beter 

 werk geleverd. Het is vooral uit zijne woorden, dat de oevers van 1531 en 

 1591 zijn getrokken uit „de Kaarten, in druk uytgegeven bij de Eedele groot 

 „Agtbaare Heeren der stad Leyden", terwijl slechts de door hem gebruikte kaart 

 van 1724 op last van de Burgemeesters dier stad is uitgegeven, dat lateren den 

 verkeerden indruk ontvingen, dat hij gedrukte kaarten van 1531 en 1591 onder 

 zijne oogen gehad had. 



Waren al de onjuiste voorstellingen, waaraan men zich vóór de droogmaking 

 schuldig maakte, te verklaren uit de algemeen menschelijke zucht tot overdrij- 

 ving, en te vergoelijken wegens de vrees voor vereeniging met de Aalsmeersche 

 Plassen, waardoor het Meer meer dan 30000 HA. groot zoude worden, thans, 

 nu de polder bijna zooveel inwoners als Hectaren telt, is het zaak, ook hier de 

 waarheid te huldigen, en de uitbreiding tot hare werkelijke afmetingen terug 

 te brengen. 



Ik mag niet eindigen zonder dankbare melding te maken van de vele wel- 



* Het is slechts de Oostelijke oever van het Meer, die op dit jaartal bij hem voorkomt ; de 

 Westelijke kwam te zeer overeen met dien van 1645, dan dat hem mogelijk geweest zoude zijn, 

 hier een afzonderlijke oeverlijn naast die van laatstgenoemd jaar te plaatsen. 



