SO EENE STUDIE OVER DE THEOREE DER MAGNETO-OPTISCHE 



de electriciteit , cl. i. hier op de ionen, werken, zoo merkt men 

 een eigenaardige afwijking tusschen de opvatting van Lorentz en 

 een zekere uiting van Maxwell. Eerstgenoemde neemt aan *) , dat 

 de ponderomotorische kracht, die elk stroomelement in een mag- 

 netisch veld ondervindt , resulteert uit ponderomotorische krachten , 

 die al de geladen ionen ondervinden. Indien echter de ionen zelve 

 door de bedoelde krachten worden aangegrepen , dan znllen deze 

 krachten in 't algemeen een electrischen stroom trachten teweeg te 

 brengen en dus met electrische krachten in den zin, dien Maxwell 

 daaraan hecht (oorzaak van stroom), gepaard gaan. Maxwell beweert 

 daarentegen uitdrukkelijk 2 ), dat deze mechanische kracht, die den 

 geleider aangrijpt, niet werkt op de electriciteit in den geleider, 

 m. a. w. niet gepaard gaat met een electrische kracht. Thomson 

 voegt, in de 3 (ltï uitgave van Maxwells „BI. a. Magn.", aan de be- 

 doelde passage , als noot , de opmerking toe , dat het verschijnsel 

 van Hall bewijst, dat deze bewering van Maxwell slechts bij be- 

 nadering Avaar is. Inderdaad is het ook juist twijfel aan de juist- 

 heid van de bedoelde opvatting van Maxwell geweest, wat Hall 

 aanleiding gegeven heeft 3 ) tot het doen van de proeven, die tot 

 zijne belangrijke ontdekking hebben geleid. 



Indien nu de geheele electriciteitsbeweging, voorzoover die een 

 gevolg van ionenverschuiving is, bestond in een convectie door po- 

 sitief of wel negatief geladen ionen, dan zou uit de opvatting van 

 Lorentz volgen, dat elke electrodvnamische kracht gepaard ging 

 met een gelijk gerichte en evenredige electrische kracht. De bewe- 

 ring van Maxwell zou daarentegen, ook bij deze opvatting, in de 

 ionentheorie gehandhaafd kunnen worden, indien die electriciteits- 

 beweging juist voor de helft bestond in convectie door positief en 

 voor de andere helft in convectie door negatief geladen ionen — wat 

 b.v. overeenkomt met het geval van een electrolyt, waarvan anion 

 en kation gelijke „Wanderungsgeschwindigkeit" hebben. Dan 

 zonden toch de ponderomotorische kracht, die op de positieve, en 

 die, welke op de negatieve ionen werkt, dezelfde grootte en 

 richting hebben (daar die kracht van teeken wisselt 1° met het 

 teeken der lading, 2° met het teeken der snelheid van het ion) en 

 dus niet een „scheiding van electriciteiten" of een electrischen 



') Lorentz — 1. c, § 12. Vgl. ook „La théorie etc." § 78 enz., waar de schrijver op 

 mechanischen grondslag een afleiding van de op de ionen werkende electrodvnamische 

 kracht geeft. 



») Maxwell — El. a. Magn. II, (3d ed.) p. 157, 1892. 



: <) Hall — Amer. Joiirn. 11), p. '200, 1879; Phil. mag. (f)) 9, p. 225, 1880. 



