4 OVER DE ONBESTAANBAARHEID VAN 



theorie van Maxwell, dan vervallen, zooals ons blijken zal, de 

 bezwaren tegen het bestaan van dergelijke stoffen. 



Het nauwe verband van de theorie van Duhem met die van 

 Poisson blijkt wel hieruit, dat men, van de theorie van Poisson 

 uitgaande, dezelfde resultaten kan verkrijgen als Duhem. Deze 

 afleiding kan dan tevens dienen als een vereenvoudigde vorm van 

 het bewijs van Duhem. 



Beschouwen we hiervoor, evenals Duhem, een stelsel, bestaande 

 uit permanente magneten en voorwerpen van para- of diamagne- 

 tische stoffen, omgeven door een magnetisch indifferent medium, 

 en passen we hierop de theorie van Poisson toe. In de eerste 

 plaats kunnen we dan opmerken, dat de thermodynamische poten- 

 tiaal van zulk een stelsel kan worden gesplitst in twee deelen , 

 waarvan het eene onafhankelijk is van de magnetische krachten, 

 en het andere de potentiëele energie voorstelt, welke deze ten 

 gevolge hebben. Daar we alleen veranderingen in den magneti- 

 schen toestand beschouwen, zal alleen dit laatste deel veranderen, 

 en we behoeven bij het zoeken naar de variaties dus slechts op 

 dit deel te letten. 



We zullen nu overeenkomstig de theorie van Poisson onderstellen, 

 dat in een magneet deeltjes aanwezig zijn, waarin zich gelijke hoe- 

 veelheden van de beide soorten magnetische massa's bevinden, en 

 dat deze in een permanenten magneet aan eene vaste plaats zijn 

 gebonden, maar zich in een geïnduceerden magneet kunnen bewe- 

 gen, zonder van het eene deeltje tot het andere te kunnen overgaan. 



De magnetische massa's, welke in verschillende deeltjes liggen , 

 zullen krachten op elkaar uitoefenen volgens de wet van Coulomb. 

 Wat de krachten betreft, welke tusschen de massa's, van een deeltje 

 onderling werken, zoo kunnen we hiervoor van eene iets ruimere 

 opvatting uitgaan, en aannemen dat deze krachten van conserva- 

 tieven aard zijn, in het midden latende, of er behalve die volgens 

 de wet van Coulomb nog andere, b.v. elastische krachten optreden. 



De magnetische kracht in een punt P is de resultante van de 

 krachten, door alle deeltjes in P voortgebracht. De potentiëele 

 energie van een deeltje p is op te vatten als de arbeid, welke bij 

 de verplaatsing der magnetische massa's in dit deeltje is verricht 

 ten gevolge van alle krachten welke op deze massa's werken. Zij 

 kan daarom worden gesplitst in twee deelen, waarvan het eene den 

 arbeid voorstelt van de krachten, voortgebracht door de magneti- 

 sche massa's van alle deeltjes behalve p, en het andere den arbeid 

 ten gevolge van de krachten, welke in het (hieltje /j zelf hunnen 

 oorsprong hebben. 



