14 OVER HET SMELTPUNT VAN ORGANISCHE STOFFEN. 



Terwijl boterzuur bij -|- 2° ongeveer smelt wordt 2 methylboter- 

 zuur nog niet vast bij — 19° en 3 methylboterzuur nog niet bij 

 — 51°. Iets dergelijks vindt men bij pentaanzuur en de methylpen- 

 taanzuren, bij hexaanzuur en de methylhexaanzuren , bij octaanzuur 

 smeltp. 16°, 5 en 2 methyloctaanzuur dat nog niet vast is bij — 11°. 



Dat azijnzuur hooger smelt dan mierenzuur en dus eene uitzon- 

 dering is zal wel niet bevreemden. Propionzuur daarentegen smelt 

 bij — 24°, methylpropionzuur (isoboterzuur) is eerst bij — 47° vast 

 verkregen. 



Glycolzuur smelt bij 78°, methyl glycolzuur (melkzuur) bij 18°, 



malonzuur bij 134°, methylmalonzuur bij 130°; 



barnsteenzuur bij 185°, methylbarnsteenzuur bij 112°; 



pentaandizuur(glutaarzuur)bij 97°5, 2methyl-bij 78°, 3 methyl-bij 86°; 



azelaïnezuur bij 118°, 3 methylazelaïnezuur bij 45°. 



't Zelfde verschijnsel , nl. het dalen van het smeltpunt door het 

 inbrengen der groep C// 3 , neemt men ook in andere reeksen waar. 

 Een bekend voorbeeld is benzol , smeltp. 5°4 , terwijl methylbenzol 

 (toluol) eerst bij — 102° vast wordt. Hier ziet men tevens dat de 

 stand van de groep CH 3 ten opzichte van een andere reeds in 

 't molecuul voorkomende van beteekenis is, bv. bij de drie dimethyl- 

 benzolen (xylolen) ; het ortho smelt bij — 28°, het meta bij — 54°, 

 het para bij 15°; maar ook kan men waarnemen dat de stand, die 

 de groep CJI S inneemt ten opzichte van andere, eveneens een zij- 

 keten vormende, groepen van invloed is, bv. bij de drie niethylbenzoë- 

 zuren (tolnylzuren) ; het ortho smelt bij 102°, het meta bij 110°5, 

 het para bij 180°; of wel bij de drie methylphenolen (kresolen) het 

 ortho smelt bij 30°, het meta bij 4°, het parabij 36°, phenol zelf 

 bij 43°. Deze beide factoren spelen echter in de aliphatische en 

 andere reeksen eveneens eene rol , zooals uit eenige der boven ge- 

 geven voorbeelden blijkt. 



Een geval dat afzonderlijke bespreking verdient is dat wanneer 

 de groep CH 8 in de plaats van een waterstofatoom van eene groep 

 CH 3 komt. Hier wordt dus eigenlijk geene groep CJI. à ingevoerd 

 maar het is alsof eene groep CH 2 was ingeschoven en Tabel I gaf 

 voorbeelden dat dan het smeltpunt naar de hoogte kan gaan, welke 

 voorbeelden dooi' vergelijking van termen uit werkelijk homologe 

 reeksen van verbindingen gemakkelijk vermeerderd kunnen worden. 

 Wij komen er op terug, maar geven eerst voorbeelden dat ook in 

 dit geval het smeltpunt kan dalen. Het is een bekend feit dat 

 aethylesters in den regel lager smelten dan methylesters en hetzelfde 

 is 't geval bij aethylamiden vergeleken niet methylamiden. Hier 

 word! steeds eene zijkeien verlengd of verzwaard en als men hier- 



