OVER HET SMELTPUNT VAN ORGANISCHE STOFFEN. 



H) 



stofatoom vervangende, nagegaan hebben rijzen er andere vragen 

 op b.v. deze: welken invloed de groep 67/, heeft als zij in de plaats 

 van twee waterstofatomen treedt die aan 't zelfde koolstofatoom ge- 

 bonden zijn, zooals in de groep CH 3 of CH, en verder welken in- 

 vloed de groep CH heeft als zij in de plaats komt van de drie 

 waterstofatomen der groep CH,. 



Ter beantwoording dezer vragen ontbreekt het materiaal bijna 

 geheel. Van werkelijk vergelijkbare lichamen is hoofdzakelijk alleen 

 bij de normale koolwaterstoffen sprake en dan nog slechts bij die 

 met een even aantal koolstof atomen. Vergelijkt men de normale 

 alipliatische koolwaterstoffen met de onverzadigde, die door invoe- 

 ring van de groep CII 2 voor twee waterstofatomen der groep CH 3 

 daaruit ontstaan kunnen, dan ziet men dat het smelt punt daalt, 

 zooals 't volgende lijstje aangeeft. 



f'//., 



CHo 



('II,. {CH 2 ) n . ('II, 

 ('1/.,. (CH 2 \ 3 . CH 3 

 ('II,. (CH 2 ) l5 . CH, 



— 26°. 5 



— 6°. 2 



-f- 10°. 



('II.,. (Cl LX . Cll = CH 9 



CH 3 .{CH 2 \ V CH=CH 2 



CH 3 .{CH 2 \ 3 . ('11= CH 2 

 :22°.5 CH 3 . (677 2 ) 15 . CH = CH 2 



— 31°5 



— 1:2° 

 + 4° 



18° 



Bij de zuren met de dubbele binding aan 't einde der keten 

 schijnt 't zelfde plaats te hebben. 



Vergelijkt men de verzadigde normale koolwaterstoffen met de 

 onverzadigde, die er uit ontstaan kunnen door vervanging van de 

 drie waterstofatomen eener groep CH, door CH, dan ziet men dat 

 het smeltpunt stijgt b.v. 



CH.,. (67/ 2 ) 13 . CH, 

 CH,. (67/ 2 ) ]5 . CH, 



10° 



22° 5 



CH, (C1I 2 \, C = : 677 



eu, (eau c 



c/l 



-f 15° 

 26° 



't zelfde is ook bij zuren waar te nemen. 



Bene andere vraag zij hier nog even geopperd, die eigenlijk eerst 

 later of wel geheel vooraf behandeld moest worden, maar zich toch 

 ook eenigermate aan de laatsten aansluit nl. deze: welke uitwer- 

 king op het smeltpunt van eene organische stof waargenomen wordt, 

 wanneer waterstofatomen aan haar onttrokken worden zonder ze 

 door iets te vervangen. Hier moet in aanmerking genomen worden 

 de plaats in het molecuul waai- de waterstofatomen worden ver- 

 wijderd of anders gezegd de plaats der dubbele of drievoudige 

 binding ten opzichte van andere groepen. Dat de eigenaardige 

 symmetrie (configuratie) die hierbij kan optreden een grooten in- 

 vloed op 't smeltpunt heeft is wel algemeen bekend; men denke 

 slechts aan cis- en transverbindingen. 



F 2* 



