10 SIDEROZE EN V1VIANIET IN DE ONDEESTE DARGLAAG 



In dien wand waren verscheidene nesten zichtbaar zooals er drie 

 geteekend zijn over eene lengte van vier meters (Fig. 1). Verder in 

 oostelijke richting ontbraken zij, evenals in den zuidelijken wand 

 der opening. 



De afmetingen der nesten zijn zeer verschillend, en bovendien zeer 

 onregelmatig, omdat zij eigenlijk uit eene reeks van nesten of van met 

 elkander vertakte gedeelten of aders bestaan zooals de teekening aan- 

 wijst; ruw genomen, was, van de grootste nesten (of nest-ophoopingen). 



de hoogte 1 tot 2 1 / i d.M. 



de lengte (oostwest) Va tot lVa Meter 



de lengte (noordzuid) ook V 2 tot ± IV2 Meter. 



De laatste afmeting werd niet gemeten maar mocht uit de in 

 het gat liggende turven en ook uit andere profielen, in het voorbij- 

 gaan waargenomen, afgeleid worden. 



Het is merkwaardig om de turven waar te nemen die hier ter 

 plaatse gestoken zija, en welke gedeeltelijk uit veen, gedeeltelijk uit 

 vuurrood geworden witte klien bestaat. De laatste is vrij scherp van 

 de darg afgescheiden, en aangezien de beide deelen zich ongelijk bij de 

 indrooging samentrekken heeft de turf dezen vorm 

 een rooden en een zwarten boog. 



Dat plekken witte klien veelvuldig in dit Emmer 

 Compascuum voorkomen, heb ik bij k } k enz. waargenomen langs 

 eene afgraving. Telkens kwamen de roode vlammen in de onderste 

 darglaag l ) in het gezicht. 



Het vivianiet komt evenzoo opgehoopt voor, maar ik heb dit niet 

 op de oorspronkelijke plaats, dus nog in het moederveen liggende, 

 waargenomen; alleen aan reeds droog geworden turven die voor 

 korten tijd uit de darglaag gestoken waren en opgestapeld lagen. 

 Daaruit liet zich afleiden, dat zij nevens of in de witte klien voor- 

 komt, dikwijls in of aan stengels en wortelstukjes. De Heer Molen- 

 gkaaff bezit een monster waarin eenige veentakjes helder blauw 

 tegen de rood geworden massa der sideroze afsteken. Evenzoo heb 

 ik in de kliplaag tusschen de zand- en oerdeeltjes, stengels en wortels 

 waargenomen, die door vivianiet blauw gekleurd waren. De kern 

 der stengeltjes is in vivianiet overgegaan ; zij hebben tot banen ge- 

 diend, waarlangs het vivianiet zich heeft afgezet. Maar ook dikwijls 

 komen afzonderlijke plekken vivianiet in de. darg voor, en schijnt 

 het dat een gedeelte witte klien in vivianiet is omgezet. 



!) Dr. A. Borgman zegt in zijne Dissert. Inaug (1890) over //De Hoogveenen in 

 Nederland" : de witte klien is kenschetsend voor de veenen in zuid-oostelijk Drenthe. 



