DER HOOGVEENEN VAN ZUIDOOST DRENTHE. I I 



In het Emmer Compascuum werd zij op vele plaatsen aangetroffen, 

 en evenzoü nam de Heer Molenoraaff vivianiet en oer waar op 

 de afgeveende «ronden bij Roswinkel, zoodat men daaruit mag be- 

 sluiten dat zij algemeen in de onderste darglaag voorkomt, die zich 

 ongetwijfeld in deze streek tot Roswinkel uitstrekt. 



De grenzen dezer darglaag zijn nog niet bepaald, doch zullen 

 vermoedelijk beantwoorden aan den lager gelegen diluvialen grond- 

 slag ten oosten van den Hondsrug, zoo als boven aangegeven is 1 ). 

 Evenmin zijn de grenzen van het voorkomen der witte klien- en 

 vivianiet-nesten bepaald. 



III. De oorzaken der vorming. 



In de lager gelegen streek, waarschijnlijk eene kom ten opzichte 

 van de omliggende hoogere terreinen, moet dus het dargveen gevormd 

 zijn, en in dit moeras is de beweging van het ijzer aanzienlijk ge- 

 weest. Daarvoor pleiten : 1° het oer en het vivianiet in de kliplaag, 

 2° de nesten witte klien en vivianiet in de darglaag, 3° het be- 

 trekkelijk hooge ijzergehalte van de darg zelve. 



Tegenover deze verschijnselen van ophooping gevoelt men terstond, 

 dat de oude en geheel algemeen gehouden verklaring — 1° reductie 

 van ijzeroxydc door invloed van de tot humus overgaande planten- 

 stof tot koolzuur ijzeroxydule, 2° de oplossing dezer stof in koolzuur 

 houdend water, 3° de wederafzetting onder den invloed van toetre- 

 dende luchtzuurstof als oer — geheel onvoldoende is. 



Ten eerste moeten de oorzaken gevonden worden, waardoor zoo- 

 veel ijzer in oplossing aangevoerd is, en langs welke banen zulks 

 heelt plaats gehad. Ten tweede moeten de oorzaken opgespoord 

 worden, die de afzetting, en dus de opeenhooping van dat ijzer in 

 den vorm van geleiachtige sideroze en van vivianiet op bepaalde 

 plekken teweeg hebben gebracht. In korte woorden : de oorzaken 

 en de banen van aanvoer, van omzetting en afzetting op bepaalde 

 plekken. 



Ofschoon het nu ver daarvan verwijderd is, dat die oorzaken ge- 

 vonden zijn, zoo zij het mij toch vergund op eenige vragen te 

 wijzen, die met het oog op eene toekomstige verklaring kunnen ge- 

 steld worden. 



Dewijl de veenlaag, die de witte klien bevat, in zijn geheel meer 

 ijzer bevat dan de veenlagen die er boven liggen, en de veenlagen 



') 13ij Nieuw-Dordrecht bijv. komt geen darg voor. 



