VAN G. J. MULDER. 5 



die (leii waan wekken, alsof de groote vraagstukken reeds opgelost 

 zijn, maar stelt gedurig iu het licht waar onze kennis nog armoedig 

 en ontoereikend is ^). 



Het boek heeft daardoor twee groote verdiensten. 



Vooreerst is het eene vraagbaak voor elk, die het standpunt der 

 wetenschap in 1860 wil leeren kennen en het toen voorhanden 

 materiaal wil raadplegen. 



Ten tweede wijst het schier o}) elke bladzijde aan, wat nog onder- 

 zocht moet worden, welke vragen tot ni(;uw onderzoek uitlokken 

 en in welke richtingen zich dat moet bewegen. De uitkomst heeft 

 dan ook geleerd, dat de vorderingen die sinds gemaakt zijn zich 

 voor een groot deel aan de vragen vastknoopen, die in dit werk 

 zijn gesteld en behandeld. 



De groote vrnagstükken, die toen aan de orde waren, laten zich 

 kortelijk aldus samenvatten: Eigenen zich de planten ook vrije stik- 

 stof toe of zijn alleen nitraten en annnoniakzouten stikstofvoedsel? 

 Kunnen alleen anorganische stoffen de plant voeden of zijn ook organi- 

 sche stoffen (de humns) daiirtoe in staat? In welken vorm bevat de 

 l)odem eigenlijk de plantenvoedende bestanddeelen en wat beteekent 

 het (toen kort geleden ontdekte) vastleggingsvermogen des bodems voor 

 kali en andere bases, voor phosphorzuur en voor kiezelznnr? Nemen 

 de j)]anten de stoffen uit den bodem alleen in opgelosten toestand 

 door hunne wortels oj), of werken zij mede om de in den bodem 

 vastgelegde kali, het vastgelegde phosphorzuur enz. los te maken 

 en op te nemen? Is het waar, dat de anorganische stoffen in den 

 bodem ten slotte alleen de vruchtbaai-heid bepalen, in zooverre 



IV. 137. De deugJelijklieid van den ouden tuinbouwregel: bemesten vroeg in het 

 voorjaar, later gieren als de jeugdige plantjes onthiiken. 



201 — 257. De praktische regels in den wisselbouw, enz. enz. 



238. Goede graanoogsten op onvruchtbaar grasland na scheuring (Sukkuhier: Boeren- 

 goudmijn 1807). 



243. Zomer ploegen. (Skhiuiuiki!). 



Enz., enz., enz. 



') Zie bijv. over de organische stoffen in den bodem 1 3(i7. 



Zoo ook omtrent de vraag of planten organische stoffen opnemen II 107. 



— Of de luchtstikstof wel werkeloos is I 315 vgg. 



— Hoe de stikstof in den humus aanwezig is I 435, III 45 — 55. 



— Dat de werking van de zuurstof', van de organische stoffen, van de vochtigheid, 

 van de temperatuur, in den bodem nog zoo weinig bekend is II 292 — 308. 



— Welk het nut is van het draineeren, een verschijnsel wairbij te veel factoren 

 medewerken wier werking wij nog niet kennen IV. 



— Waarom leguminosen een goede voorvrucht voor granen zijn, en of zij dan soms 

 de luchtstikstof assimileeren. 



Enz., enz., enz. 



