6 



BIJDEAQE TOT DE WETENSCHAPPELTJKE BIOGRAPHIE 



koolzuur en ammonia altijd genoeg door den dampkring worden 

 aangevoerd? Is de uitputting van den bodem voor een bepaald 

 gewas alleen aan gebrek aan de voor eene bepaalde knltuurplant 

 noodigo minerale bestanddeelen toe te schrijven? Kan de vrucht- 

 baarheid van den bodem reeds enkel door aanvoer van minerale 

 meststoffen hersteld worden? 



HOOFDSTUK I. 



De theoretische vraaffstiiklieii. 



§ 1. Samenstelling van den bouwgrond en 

 stofwisseling daarin. 



De samenstelling van den bouwgrond is het uitgangspunt van 

 Mulder's werk. Het inzicht, dat hij daarover uit al de voorhanden 

 waarnemingen meent te mogen afleiden ligt aan al zijne beschou- 

 wingen over de werkingen in den bouwgrond, over deszelfs vrucht- 

 baarheid en onvruchtbaarheid, over de ■voedselopname der planten, 

 ten grondslag en doorloopt als een leidende draad het gansche boek. 



Die samenstelling werd toen nog uiterst gebrekkig voorgesteld. 

 Mulder nu stelt voor het eerst op den voorgrond dat als belang- 

 rijkste bestanddeel der bouwaarde de cjcIeincJiiige stoffen te beschou- 

 wen zijn, die wel onderscheiden moeten worden, P van de onver- 

 weerde deeltjes (kwarts en silicaten), 2*^ van losse stoffen, die 

 sommige bodems wel eens in overmaat bevatten, zooals kalk en mag- 

 nesia als koolzure kalk en koolzure magnesia, phosphorzuur als 

 phosphorzure kalk, vrij ijzeroxyde (waarbij nooit vrije aluinaarde), 

 3*' van de kleine hoeveelheid sulfaten, chlornren, nitraten, zouten 

 met organische zuren, annnoniakzouten, welke tijdelijk in het bodem- 

 vocht in oplossing zich bevinden. Die geleiachtige stoffen zijn hem 

 het essentieele van de vruchtbaarheid; zij zijn in geringe hoeveelheid 

 in schrale zandgronden, in groote hoeveelheden in vette kleigronden 

 aanwezig. Zij bestaan uit de humnsstoffen en uit komplexe aluin- 

 aarde — ijzeroxydule en oxyd — silicaten in geleiachtigen toestand, 

 die de vier bases (kali, magnesia, kali, natron) en tevens phosphor- 

 zuur en hmnuszuren in hun komplex kunnen opnemen. In zuren 

 zijn zij oplosbaar, zoodat zij de stoffen zijn die de aluinaarde en 

 verder het grootste deel van het ijzeroxyd (oxydule), de kalk, 



