12 BIJDRAGE TOT DE WETENSCHAPPELIJKE BIOGRAPHIE 



worden) of in de drains Avater vloeit, dan is dit tengevolge van de 

 regens, die snel door de aardlagen gedrongen zijn, en geen tijd 

 hebben gehad zieh met de gelatinense silikaat- en humus-kom- 

 plexen geheel in evenwicht te stellen. De samenstelling van dat 

 water geeft dns niet aan wat in het bodemwater in den regel in 

 oplossing is en den ])lanten wordt aangeboden, noch wat uit den 

 bodem in den regel wordt weggevoerd. Daarbij is bovendien 

 voorbijgezien, dat het water zich kapillair in den bodem op en neer 

 beweegt, afhankelijk van den verschillenden vochtigheids-toestand 

 der bodcndagen. Op dezelfde gronden als door jNIuldkr werden 

 wehlra daarna de meeningen van Liebig, Fraas en Zöller door 

 ScHUHMACHER ^) in 1862 wederlegd. 



§ II. De voeding dei' planten. 



a. OpiKUiic hl op(/elo-sfeii of in iiic/ojjf/elo.'ifcii toesiand. 



Dat Mulder de meeniiig van Likbig verwerpt, dat de planten 

 de nnttigste bestanddeelen (pli()S])horzunr en bases) niet in opgelosten 

 toestand nit den l)o(lem zouden bekomen, o]) grond van het bimlend 

 vermogen der aarde (de absorbtie), laat zich begrijpen. Hij heeft 

 toch aangetoond dat van die gebonden stoffen altijd een deel in 

 oplossing moet zijn, en gedurig vernieuwd wordt naarmate de ])lan ten 

 ze in zich ()})nemen en verwerken. Hij grondt zich verder, zooals 

 thans allen doen, op de waterplanten, en op het kweeken van planten 

 in waterige o})lossingen. Maar proefnemingen over eene oplossende 

 kracht, die van de wortelcellen zelve op de gebonden bases en het 

 gebonden phosphorzuur uitgaat, zijn Mui,der nog niet bekend. Hij 

 kan dus deze niet aanvoeren. Hij ontkent die werkingen wel niet, 

 maar houdt ze niet voor waarschijnlijk. 



Het onderzoek leerde evenwel weldra het tegendeel. In hetzelfde 

 jaar dat Mulder's boek verscheen, publiceerde Sachs ") de welbe- 

 kende proeven van de aanvreting van plaatjes marnier, dolomiet, 

 osteoliet door de wortels van ontkiemende zaden. Hij bevond dat 

 de uiterst dunne huid der wortelharen met eene zure vloeistof door- 

 trokken is, die oplossend werkt op de omgeving ^). In zijne proeven 

 nam hij waar, hoe d(> worteltjes, na door eene daarboven liggende 



') Al). Maijkh vermelilt zulks iu zijn leerboek en voegt er bij: De meeningen van 

 L., Fii., en Z. worden krachteloos door dit feit: Drainwaters en Lysimcterwaters ver- 

 zamelen zicb alleen in de buizen of bakken en vloeien ingeval het regent. Dan heeft 

 de bodemoplossing geen tijd, om zich met de absorbtieve krachten in evenwicht te stellen. 



") Botan. Zeit. 1860 S. 118. 



^) Dyer meent dat dit zuur citroenzuur zoude zijn. 



