14 BIJDRAGE TOT DE WETENSCHAPPELIJKE BIOGRAPHIE 



dringen, waren toen nog alleen de ])roeven over dialyse door Graham 

 (van 1855) bekend '). Hij kon nog niet weten dat de oj)lossing 

 in de wortelcellen zicii veel meer verrijkt uit' de bodeni()])lossing 

 dan aan den regel van De Saussuiie ^) beantwoordt, en dat vooral 

 kali, ammoniak, salpeterznnr /,oo sterk osniotiseh inwerken. 



h. Kunnen organische stojj'en iol coedsel dienen. 



Of ook organische bestanddeelen van den bodem (zouten van 

 liumusaelitige zuren enz.) in de ])lanten worden opgenomen, was 

 toen noo; een brandend vraagstuk, omdat men de humus als eene 

 oiunisbare voedingsbron voor de planten had beschouwd. Ltebig 

 beweerde steeds, dat hij aan deze dwaling een einde had gemaakt; 

 hij en zijne aanhangers ontzegden alle beteekenis aan de organische 

 stofïen als voedsel voor de koolstof in de planten en namen alleen 

 mineraal voedsel aan. Mur.DEii wikt zorgvuldig alle proefnemingen 

 ter bevestiging en ter bestrijding. Hij toont geschiedkundig aan, 

 dat ook de voorgangers het nut en de beteekenis van mineraal 

 voedsel erkend hebhen, al schreven zij ook aan de hunuis eene 

 voedende kracht toe. Trouwens Likbk! zelf deelt mede, dat aciduni 

 uricuni uit eene oplossing door de planten wordt o})genonien '^). 

 Toch acht Mulder onze kemiis nog veel te armoedig om den dienst 

 der organische stoffen van den bodem ook in dit opzicht voldoende 

 toe te lichten, zoodat het mogelijk blijft dat oplosbare humusvcr- 

 bindingen (humaten, krenaten, apokrenaten) in de wortels opgenomen 

 worden en tot voedsel kunnen dienen. Thans wordt dit niet meei' 

 betwijfeld "*), al is niet streng bewezen, dat de wortels der })binten, 

 door het \'ocht der celwanden, bij die opname en toeeigening 

 (Assimilatio) geene gistende of oxvdeerende werking o]) de humus- 



') Mui.DEit bepaalt zich tot deze zinsnede: Naar Gkaham (Ann. de cliimie et de Pliys. 

 [3] XLV, ó) is de osmose voor eeu aanzienlijk deel liet product van reaktie tussclicn de 

 poreuse wanden of vliezen en de osmoseercnde stoffen. IIT. 14.'3. 



^y Diï Saussuhe leidde (1804) uit zijae proefnemingen af, dat de wortels uit eene 

 z mtoplossing meer water dan zout opslurpten, zoodat de oplossing sterker werd. 



») II. 439. 



') Ofsclioon sommige oplosbare hunmsstoffen niet door organische vliezen diffundeeren 

 (DisTMF.u 1871), zijn er andere die wel diffusiebel zijn (Pictküman 1882). De zeer gun- 

 stige werking van humuszure kalk in waterige oplossing bij waterkulturen is nog on- 

 langs door BitÉAi. (1894) waargenomen. Voorts wordt thans erkend dat chlorophyll- 

 vrije plantenparasieten (sommigen zelfs die chlorophyll bevatten zooals Viscum album 

 Melampyrum) organisch voedsel verbruiken. Sommige groene planten behoeven eenen 

 aan organische stoffen rijken bodem. Hoogstwaarschijnlijk kunnen vele planten zich met 

 enkel organische, zoowel als met beide voeden. Kieniplauten kunnen volgens v. Tikchkm's 

 proeven zich met organische stoffen, die hun aangeboden worden, voeden. Ook de opname 

 en toeeigening van stikstofhoudende organische stoffen (^amidachtige verbindingen) door 

 sommige planten is bewezen. (Zie Maijku's Lehrbuch der Agricultur Chemie. I. 79 — 82). 



