Van g. j. mulder. 19 



plexen (silikateii en huiiins) gehondeii zijii : in gunstige hoeveel- 

 heid, il) gunstige verhouding, in gunstigen toestand, teneinde 

 zoowel genoegzaani gebonden te zijn om niet door de regens uit- 

 gespoeld te worden, als genoegzaam toegankelijk om de phmten in 

 eenc groeiperiode voldoende te verzorgen. De vereischte hoeveelheid 

 bases, phosphorzuur enz. moet in de vereisclite koncentratie aan de 

 planten aangeboden worden, en daarvoor moet de eliemische be- 

 weging krachtig genoeg zijn. Voortdurend verzet Mulder zich dus 

 togen de plompe quantiteitsleer, die toen de Agrikultuurcheniie 

 belieerschte. Deze gaf slechts acht op de geheele hoeveelheid kali, 

 phosphorzuvu', stikstof enz., en liet het quale buiten beschou- 

 wing. 



De humus kan in een vruchtbaren toestand zijn, als zij in een 

 zekere chemische beweging is, maar evenzoo onwerkzaam of zelfs 

 schadelijk. De stikstof, in de humus bevat, kan voor een grooter 

 of shichts voor een kleiner deel toegankelijk zijn, voor zooverre zij 

 in anunoniak of andere oplosbare verbindingen overgaat, die de 

 plant kan opnemen ^). Ook dit wordt thans algemeen erkend ^). 



Omdat wij nu van die gunstige samenstelling van de gélatineuse 

 stoffen, en van het ciiemisme in dezelve (de niet atioopende reaktiën, 

 de oplossingen, de uitwisselingen, de gistingen enz.) nog zoo weinig 

 af weten, acht Mulder de grondanalysen, waarin op zoo gebrekkige 

 wijze alleen het (piantum bepaald wordt, van weinig waarde. Hij 

 acht ze nog op het standpunt van 1^14 (bodemanalysen van Davij) 

 te staan, en geheel onvoldoende; in het bijzonder om de vrucht- 

 baarheid van een bodem voor een bepaald gewas, zooals kina, 

 koffie- suikerriet te bepalen. Al knnnen wij eenigszins bepalen hoe- 

 veel losse zouten (sulfaten, chloi'uren, nitraten, koolzure kalk) voor- 

 handen zijn, en met zoutzuur de hoeveelheid gelatineus silikaat en 

 de daarin gebonden bases trachten te benaderen, wij kunnen niet 

 bepalen, hoeveel in liet gélatineuse deel beschikbaar is voor een 



') Zie: Over den aard der stikstofverbindingen. III. 28. 



'j Zoo zeide nog onlangs (181)8) Dkiikkain : „Ten onrechte heeft Lieiüg den stikstof- 

 hondenden mest willen verbannen, omdat de bouwaarde zooveel s'ikstof bevat." Hij haalt 

 daarvoor een sprekend voorbeeld aan. In een akker te Liniagne in Auvergne bevat de 

 bodem in 1 M. dikte ± 30 000 kilo gebonden stikstof op den bunder. Eene beetwortelen- 

 oogst behoeft slechts 100 kilo. ïoch moesten op dit veld 300 — 350 kilo Chilisalpeter 

 aangebracht worden om eene hooge opbrengst te verkrijgen. Daarvoor was dus niet 

 genoeg beschikbare stikstof in den bodem voorhanden. (Revue des deux mondes 1898, 

 tj40 — (i73). Het is merkwaardig, dat nog in 1898 een Fransch landbouwkundige het 

 noodig vindt om in eenc ])opulaire verhandeling tegen Liicüki's theorieën op te komen. 

 Zulk een lang leven hebben de wetenscliappelijke dwalingen, die tot de dogmata eener 



School behooren. 



9* 



