âO BIJDRAG-E 'LOT DE WETENSCHAPPELIJKE BIOfîRAPHIE 



volgend gewas. En daarop komt het toch aan! Voodoopig acht 

 Mulder het beste om de korrelige deeleii (die losheid geven) en de 

 fijne deelen (die vastheid geven en water hinden, de eigenlijke klei), 

 te onderscheiden van het geleiachtige silikaat dat in verdnnde zni'en 

 oplosbaar is. Voor dit laatste zon dan eene herhaalde uittrekking 

 met slap, vervolgens met toenemend sterk zoutznnr aan te bevelen zijn. 



De toekomst heeft Mulder gelijk gegeven. Ofschoon nog lang 

 vele analysen op het onde standpnnt bleven staan, werden toch 

 allengs de vei'schillende bestanddeelen beter onderscheiden, en werden 

 de zooeven beschreven benaderingen toegepast (nittrekking eerst met 

 water, dan azijnznnr, dan slap zoutznnr of salpeterzuur, sterk zout- 

 zuur, zwavelzuur, enz. ^). 



Doch nog heden moet men erkennen dat men nog niet in staat is 

 het dadelijk bescliikbare te bepalen, noch op deze wijze, noch door zoo- 

 genaamde absorbtieproeven ^). Wat deze laatste betreft, terecht komt 

 MuTiDÉR — en op juiste gronden — reeds op tegen Liebigs voor- 

 schrift hetgeen hij eenzijdig en onjuist acht, om uit de absorbtie- 

 proef ^) met een kalizout de vruchtbaarheid van een bodem af te 

 leiden, op grond daarvan dat elke bouwgrond een zeker, door een 

 getal uitdrukl)aar, vermogen zon bezitten om kali te binden "*). 



Wat echter de samenstelling des bodems in het algemeen betreft, 

 zoo wordt thans erkend, dat zi_j bestaat uit deeltjes, waarvan elk een 

 aggregaat is van i° zand ((piarts en onverweerde silikaten), 2° klei, 

 3° een komplex van in zui'en oplosbaar gelatineus silikaat en van 

 humus en (zoo deze aanwezig is) koolzure kalk in innige menging ^). 

 De quantitatieve verhouding waarin deze tot elkander staan ^), 



'; Zie: mijne Eodeiiuntersucliungen in den Niederlanden (1866) Landw. Vers. Stat. 

 VlII. 235 — 306. Unters. von Thonboden in neuen Alluvien in den Niederl. und von 

 vulkanischen Boden in Deli u. s. w. L. V. St. LS9Ü. S. 23Î) — 278. Die Zusammensetzung 

 der Aclcererde nacdi Anleitung dor in den vorigen Abhandlungen mitgetheiltcn Analysen. 

 S. 347—373. 



") Ad. Mayeii verklaart in zijn Lelirb. der Agrik. Chemie 4tc Auflage (1895) S. 

 110/111: „Wir besitzen noch immer kein zuverliissiges M.\ïit\i\\<i fiir das PlJdiizcnwachs- 

 lliinn in einer Vegetal iunsjicrlode vcrl'üijhare Stn/fe voraus zu bestimmen." Wat de 

 waarde van eene Absorbtieproef betreft, maakt hij opmerkzaam, dat vele nuttige, niet 

 rechtstreeksche meststoffen juist eene verzwakking van het Absorbtievermogen des 

 bodems bewerken. 



'^) d. i. Te bepalen : hoeveel kali een bepaald gewicht van een bouwgrond uit een 

 bepaald volumen van een kali-oplossing van bepaalde sterkte opneemt. LiKnn: kende bij 

 zulke proeven geene waarde toe aan de basesuitwisseling. 



') III. 158. 



■') Scm.OKSiNG noemt: ameublir, het bekleedcn der zanddeeltjes met klei, humus- 

 silikaten-komplex, koolzure kalk. 



") Zij moeten elkander als het ware in evenwicht houden. De ganstigste verhouding 

 der hoeveelheden zand, klei, geleiachtig silikaat en humus vormt den vruchtbaarsten bodem. 



