VAN G. J MULDER. 23 



meest beroenuleu Küiin, die de of)rzaak der „Rübeiiiiiüdigkeit" 

 van een veld gevonden heeft in de voortplanting eener Nematode, 

 en die in het kvveeken van „vangplanten" het geneesmiddel heeft 

 ontdekt ^). 



C. HcTisfellmg der crucIifbaarJieid. Beiiiesfing. 



De herstelling en onderhonding der vruchtbaarheid is op het 

 standpunt van Muldku niet alleen door l)emesting te verkrijgen, 

 maar door het onderhouden van al de gunstige physische en che- 

 mische toestanden die boven geschetst zijn. 



De bemesting kan niet alleen tot doel hebben, om het verlies 

 van anorganische stoffen te dekken, en i)ovendien wat meer gebon- 

 den stikstof aan te voeren dan de bodem zelf (als ammoniak) uit 

 de lucht trekt gedurende den duur der groeiperiode. Men moet 

 haar uit een ruimer oogpnnt beschouwen. Het bemesten van een 

 huid dat in kuituur moet gebracht worden is : het vormen van een 

 geleiachtig silikaat-luimeusdeel. liet bemesten van een kultuurbodem 

 is het onderJiottdeii daarvan. 



De mest dient niet alleen om het quantum aan te vullen maar 

 ook het (piale te verbeteren. Absorbtie, inzonderheid die met uit- 

 wisseling der bases, is de hoofdzaak. De mest moet niet alleen het 

 gélatineuse deel verrijken, maar ook zulk eeiie metamorphose in het- 

 zelve bewerken, dat de nuttigste bestanddeelen (kali, ])hosphorzuur 

 enz.) daaruit loskomen. Be mest heinest den grond, niet de planten. 

 Men moet dus niet met Liebig het woord mest door het woord 

 voedingsmiddelen vervangen. De toestand in den bodem, niet 

 alleen de voorraad, moet uitgangspunt zijn "). De schrale quanti- 

 teitsleer kan hier niet hel])en en voert tot dwalingen. 



^Door Liebig en zijne navolgers is voorzeker erkend dat de orga- 

 nische me.st koolzuur en annnonia voortbrengt, die oplossend en 

 daardoor nuttig werken ; ook is door hem aan eene bemesting met 

 gips de beteekenis toegekend om ammoniak te binden ; en aan 

 keukenzout en aminoniakzouten om oplossend op de phosphaten in 

 den bodem te werken "*); doch Muij)Er acht al deze verklaringen 

 eenzijdig en gebrekkig. Want de metamorphose van het geleiachtig 

 silikaat- en Immense bestanddeel des bodems moet hier in de eerste 



M Zie C.hlatt. f. Agric. Ch. (1880) IX 8,50 en (188.3) XII, 67. Als Brassica Oleracea 

 op zulk een veld in April wordt gezaaid dan kruipen de larven in liare wortels. Worden 

 4 — 5 weken later deze planten uitgehaald en op een hoop te rotten gezet, dan worden de 

 aldus gevangen Nematoden vernietigd. 



') III. 426—428. 



■') IV. 119-135. 



