\'AN G. J. MULDEE. 29 



raosen in deii Avisselboiiw, in zooverre zij een veel vruchtbaarder 

 bodem voor do granen achterlaten ^). 



Ook dit punt besprak ik reeds o}) blz. 15 — IG als een bewijs 

 van 's mans juisten blik. 



F. Ontginning. 



Het ontginnen ") is dus bij Mulder niet het toevoeren van mest, 

 maar het in een geschikten toestand brengen van het gélatineuse 

 bestanddeel, door dit met bases, ammoniak, phosphorzuur te ver- 

 zadigen en niet organische stoften te verrijken ; alles tot opwekking 

 van scheikundig leven. Bevat nu een grond geen in verdunde zuren 

 oplosbaar silikaat en geen goede humus, dan kunnen ook de mest- 

 stoften niet helpen, zooals de ervaring leert omtrent schrale nieuwe 

 zandgronden. De regens spoelen de meststoffen weg ^). Men moet 

 silikaat aanbrengen zooals portland-cement, zacht met kalk gebrande 

 klei, of klei met kalk. Vervolgens, als genoeg geleiachtig silikaat 

 aanwezig is, zoo kan dit door een 2U()0 kilo phosphorzuur, 400 

 kilo kali, 6 — 10 duizend kilo kalk, benevens eene hoeveelheid sul- 

 faten (van magnesia en natron) met phosphorzuur en bases verza- 

 digd worden, zoodat een vruchtbare grond gevormd is. 



SLOT. 



Het boek is kuusteloos uit de pen gevloeid, zonder aanspraak 

 op eenj schoonen letterkundigen vorm. Het vormt, met uitzondering 

 van sommige gedeelten, geene onderhoudende lektuur, al is het 

 gekruid met die kernachtige en kraclitige beelden, waarvan Müi.ukr 

 zich in zijn schrijven j)leegt te bedienen — beelden, die hem als 

 man des volks, maar vooral als een krachtigen geest kenschetsen *). 



') III. lOG. 



') IV. 307. 



^) Dit wordt thans algemeen erkend. Zoo zegt Au. Mayer:, Als de bodem absorbee- 

 rende bestanddeelen mist (dus gélatineuse silikaten en humus) dan helpt de mest weinig 

 en kan zelfs de bodem weinig mest verdr;igen. Dan moet dikwijls, maar zwak bemest 

 worden. In den natten wintertijd aangebrachte mest wordt door de regens uitgespoeld. 

 Zware bodems kunnen veel mest verdragen (Lehrb. Agr. Ch. II. 1. S. 77—94). 



'') Enkele voorbeelden : 



„Bijaldien het menschelijk geslacht gevoed wordt, zooals Liiciiic; het van planten in 

 de toekomst voorspelt", namelijk met bepaalde voedselrecepten voor elk gewas, „zoo is 

 het in zes jaar op zijn langst uitgestorven en onderwijl ligt elk op zijn bed zijn dood 

 af te wachten". II. 485. 



