VAN CJ. J. MULDER. 33 



van groote waarde Inlijven en aan het nageslacht bewijzen dat in 

 den tijd, toen de Agi-ikultniirchemie door den machtigen geest 

 van LiEBiG als het Avare in zijne eenzijdige leeringen was vastge- 

 legd, Mulder door eene onpartijdige studie van al wat tot ISGO 

 was onderzocht en waargenomen heeft getracht: haar weder vrij 

 te maken en voor het meest veelzijdige onderzoek open te stellen, 

 en voorts die leeringen te niet te doen en betere daarvoor in de 

 plaats te stellen. 



Toen Mulder op den leeftijd van 57 jaren het boek had ge- 

 schreven, begon het einde van zijne wetenscha})pelijke loopbaan te 

 naderen. Hij is op het onderwerp niet meer ternggekomeii. Hij 

 had geene school van jongere chemici meer om zich heen, om de 

 uitgebreide chemische en physische onderzoekingen in te stellen, 

 waarvan de onderwerpen op schier elke bladzijde van zijn boek 

 voor het grijpen lagen. Andere hoofdstukken der chemie, vooral 

 de organische, die welhaast door Kekulé tot ongekenden bloei 

 zou gevoerd Avorden, trokken de aandacht, ook van Nederlandsche 

 scheikundigen, tot zich. Mulder zelf heeft nog in 18()3 eene 

 hoogst belangrijke verhandeling over het „Sc/ieikinnH(/ gehouden 

 il'dler' geschreven, verschenen in 18G4. Hij publiceerde daarin 

 niet alleen een uitgebreid proefondei' vindelij k materiaal (oplosbaar- 

 heidslijnen van een aantal zouten, dubbelzouten enz.), maar gaf 

 ook vele nieuwe denkbeelden ten beste; zoodat deze verhandeling 

 als een voorloopster mag beschouwd worden van de nieuwe bes(^hou- 

 wingen over den toestand der zouten in oplossing en van het even- 

 wicht van efen of meer zouten met een oplosmiddel — welke be- 

 schouwingen een vijfentwintigtal jaren later opkwamen. 



In 1805 verscheen ten laatste van zijne hand eene monographie 

 over Opdroogende olieën, nevens enkele kleinere onderzoekingen. 

 In 18Ö7 legde hij zijn Professoraat neder, en verliet voor goed 

 Utrecht, waar hij 27 jaren gearbeid had. 



Deze verhandeling is geschreven in de lente van 1S!)8 naar aanleiding van een ver- 

 zoek van Prof. J. W. Gunning om eene kritisch-historische schets van Mih.üku's Schei- 

 kunde der Bouwbare aarde op te stellen. Gunninc had zicli voorgesteld om na het ver- 

 krijgen van zijn emeritaat (in 1898) eene wetenschapi)elijke biografie van Mlu.üki! te 

 bewerken, maar de ziekte, waaraan hij bezweken is, heeft hem daarvoor de kracht 

 benomen. 



(14 Maart 1901.) 



