bij verwarming tot donkere roodgloeihitte is de harding we] min- 

 der sterk dan wanneer men liet glas tot begin van smelting ver- 

 hit, maar toch duidelijk waar te nemen. 



Geharde stukken. - De in vloeistoffen gekoelde stukken bevatten 

 allen in min of meerdere mate holten, welke vermoedelijk gevuld 

 zijn met alcalische dampen. 



Daar bij de latere nauwkeurige beschrijving deze holten uitvoe- 

 rig behandeld zullen worden zal ik er nu maar van afstappen. 



Ken groote factor bij het koelen is de wijze waarop men de 

 staven in de vloeistof dompelt. 



Brengt men ze plotseling vertikaal in het bad, dan kan men 

 meestal een goed product verwachten. 



Heeft men een helling aan de staven gegeven dan bestaat kans, 

 om plotseling in dv\\ bak eene hevige beweging, gepaard met een 

 knal, waar te nemen. Gebeurt dit, dan vindt men van de staaf 

 slechts gruis. 



Bewaren. Het bewaren Levert bij gewone temperatuur geen 



bezwaar op. Hij zeer lage temperatuur wordt de kans van springen 

 daarentegen zeer groot. Een aantal monsters hardglas, in verschil- 

 lende bakjes gesorteerd, werd in eene kamer bewaard, waar over- 

 nacht niet gestookt werd. Na eenen nacht niet strenge vorst waren 

 vele stukken gesprongen, en lag het gruis over de tafel verspreid. 



III. Optisch onderzoek. 



Nadat op de bovenstaande wijze een behoorlijke voorraad glas 

 gekoeld was, werd een aanvang gemaakt met optisch onderzoek. 



Met uitgangspunt was het bekende verschijnsel, dat een amorph 

 niet gespannen lichaam niet polariseert, maar dat het polariseerende 

 wordt, als spanningen daarin optreden, liet is immers bekend, dat 

 men een glazen bolletje door middel van klemschroeven dubbel 

 brekende kan maken, en dat het alsdan een fraai polarisatiekruis 

 vertoont. De intensiteit van het verschijnsel neemt toe met (hm 

 druk; of het door uit w endigen druk, of door spanningen in het 

 materieel teweeggebracht wordt, doet niets ter zake. I leeft men een 

 doorschijnend materiaal, dan kan men de spanningen dus nagaan, 

 dooi- het materiaal tusschen gekruiste niçois te brengen. Ook zonder 



