1 1 



weder een flauwe tint, daaromheen de nullijn, die weer elke ver- 

 andering in liet glas door eene afwijking uit bare richting aanwijst. 



Voor (Ie einden geldt hetzelfde als bij afl>. I. 



Dat hier dezelfde \ erschijnselen, ofselioon in aeer verminderde 

 mate optreden als hoven, ligt aan de wijze van koelen. 



Nemen we nevenstaamle figuur, dan zal de 

 laag flj «j liet sterkst gekoeld worden en dus w, 



van ii,\, naar «j eene vermeerdering van afkoe- % ,, 



ling plaats grijpen. Hoewel in mindere mate. ,„-{- Clas j-m 



zal datzelfde van m^ naar a^ plaats grijpen en ,\ a ,j } a /z 

 wel omdat aan de buitenzijde van a 2 meer ijzel', //; 



dat een goede warmtegeleider is, aanwezig is, IJzer 



dan bij m v 



Uit het bovenstaande volgt, dat in de standen van plaat 1 1 1 uit- 

 dooving moet plaats hebben, wanneer de lengteas van het preparaat 

 met een der polarisatievlakken samenvalt. 



Plaat IV. Afbeelding lil geeft een afbeelding van den rand van 

 liet stuk, zoodanig genomen, dat de nullijn juist door hel centrum 

 van het veld loopt. 



Om de helderste tinten te krijgen, is de optische as van hel 

 preparaat onder 45° ten opzichte der polarisatievlakken georiënteerd. 

 Aan weerszijden der nullijn doet zich wit der eerste orde voor, en 

 daarbuiten gekleurde banden, naar den rand smaller en helderder 

 wordende. Om de verdeeling der spanningen te weten te komen 

 werd een gipsplaatje, (rood eerste orde) op het oculair gelegd. 



Is de optische middellijn der gipsplaat evenwijdig aan de Lengte- 

 richting van het glas (afbeelding Y I) dan verplaatst zich de nullijn 

 naar den buitenkant. Staan de genoemde lijnen loodrecht op elkaar 

 (afbeelding V) Plaat V dan verplaatst de nullijn zich naar binnen 

 en wel in beide gevallen naar de plaats waar een rood eerste orde was. 



In het eene, geval hebbeu wij subtractie en in het andere additie. 

 Hieruit volgt dan, dat aan de buitenzijde naai' binnen gerichte 

 spanningen optreden tot aan de nullijn, verder dat het centrum 

 der staaf op de nullijn eene spanning uitoefent die van buiten naar 

 het centrum gericht is. 



Plaat V. Afbeelding VI. Vergrootte afbeelding der scheur a op 

 plaat 111. 



De invloed der vrij ondiepe scheur, die onder het harden (Uit- 

 staan was en die hier in ecu vlak loodrecht op hare lengterichting 

 afgebeeld is, kan duidelijk aan de polarisatie verschijnselen nagegaan 



