14 — 



IV. Ontlaten. 



Evenals men gehard staal kan ontlaten, kan men dit ook met 

 hardglas doen. Hoewel bij alle soorten goed waar te nemen, doet 

 het verschijnsel zich bij de in kwik geharde staven het zuiverst 

 voor, omdat bij de/e de dubbelbreking het hoogst opgevoerd is, en 

 omdat deze staven het rijkst aan holten zijn. 



Nu was : 



Polarisatiekleur bij het ontlaten. 



Temperatuur. 



( Je woon. 



100° C. 



500° C. 



Rood gloeihitte. 



Wit gloeihitte (begin smelten). 



Kleur. 



Blauw. 



Rood I. 



Wit I. 



Bijna niet meer. 



Gewoon glas. 



Daar de holten ontstaan zijn door spanningen zouden ze theore- 

 tisch weer moeten verdwijnen, als de spanningen opgeheven worden. 



Dit is dan ook het geval, behalve dat ze als een lijntje (micros- 

 copisch fijn) zichtbaar blijven, omdat de samenhang niet geheel 

 hersteld wordt. 



Zulk een stuk, opnieuw gehard, vertoont de holten op de oor- 

 spronkelijke plaatsen, maar daar de samenhang eens verbroken was, 

 zijn de hellen nn grooter geworden. 



Rij het ontlaten moet men zeer voorzichtig zijn, daar men anders 

 kans heeft van springen. Omgekeerd loopt de dubbele breking 

 omhoog als men de stukken in koiidinakeiide mengsels afkoelt, bijv. 

 tol -20°. 



Hierbij bestaat echter veel kans van springen. 



V. Beschouwing omtrent de vorming van hel hardglas. 



Men zon niet de verklaring van bovenstaande verschijnselen een 



eind op weg komen, als men de volgende onderstellingen maakt. 



Zooals men weet, zet ieder lichaam bij verwarming uit, en krimpt 



