•2 1 — 



De gang der schroef is ()..") mM, De kop is verdeeld in 100 

 deden. De doorbuiging is nagenoeg 3-maal kleiner dan van 

 woon glas. 



IX. Hardheid. 



Zooals men uit den naam van hardglas zou afleiden moot dit 

 glas harder zijn dan gewoon glas. Vat men de hardheid op in den 

 zin der mineralogen, dan is dit evenwel in het geheel niet het 

 geval. Men kan, als men op hunne wijze de hardheid bepaalt, 

 zoowel het glas door het hardglas, als het hardglas dooi' het ge- 

 wone glas krassen. Dus is de hardheid ten naasten bij gelijk. 



Bepaalt men evenwel de mate van afechuring van een stuk hard- 

 glas op een stuk gewoon glas of omgekeerd, dan merkt men, dat 

 steeds het hardglas het meest afgeschuurd wordt. 



Dit is zelfs zoo sterk, dat het mij gelukte een hardglazen staaf 

 met een gewoon glazen staaf af te zagen. De gewone staaf was 

 dof mat, dus bijna niet aangetast. 



Bij andere proeven werd er. voor gezorgd, dat het afgeschuurde 

 oppervlak op het gewone glas kleiner was dan op het harde. Niet- 

 tegenstaande was de uitslag dezelfde. 



Dit is te verklaren uit de groote mate van brokkeligheid van 

 het hardglas. Is er eens een splintertje afgesprongen, dan \ormt 

 het steeds weer scherpe kanten, welke door de matte oppervlakte 

 van het gewoon glas steeds losgerukt worden en zoodoende slijt het 

 gewone glas minder af dan het hardglas. 



Het afgeschuurde poeder werd microskopisch onderzocht. Met 

 was bij geringe vergrooting meelachtig; maai' bij meerdere vergroo- 

 ting werd het poeder verdeeld tot scherpe stukjes van ongeveer 

 (bij 900-voudige vergrooting met homogene innnersie) 0.7- 16. 6 

 micron; zie plaat VII. 



Wat de hardheid aangaat, die men uit de mate van polijsten 

 enz. kan afleiden, deze is bijna dezelfde; beide polijsten evengoed, 



Hardglas en gewoon glas worden op dezelfde wijze door een 

 veldspaatkristal aangetast, dus de hardheid is kleiner dan (i. 



Door veldspaat werden ook op het dikke einde van tranen, die 

 ingekit waren, duidelijke krassen gemaakt, zonder dat de traan 

 sprong. 



