RABDOLOGIA. 59 



waaronder de grootste, die van de rest I 10:2:2 kan worden afge- 

 trokken, de vermoedelijke waarde van het verlangde cijfer doet 

 kennen; hier 9. Van 1 LO:2:2 moet evenwe] niet 3 X ~°'" X 9 + !,:: > 

 maar 3 X 20 2 X 9 + 3 X 20 X 9 2 + » 8 kunnen worden afge- 

 trokken, d. i. 3 X 20 X - )2 meer. Nu is 3 X 20 = 60 en 

 9 2 = 81; men legt daarom liet rekenbalkjc, waarop de veelvouden 

 van voorkomen, rechts van liet rekenplaatje, leest er de produc- 

 ten 1 X (i = ö en 8 X 6 = 48 van af, en telt (i en I s , resp. 

 één en twee cijfers inspringende, bij 11529 = 3 ): :20' 2 X 9 ~" 9 3 

 op; aldus : 



819 



11529 

 G 

 18 



10389 



Daar 10389 niet van de rest 14022 kan worden afgetrokken, 

 is 9 echter te groot; enz. 



Het product 3 X 28 2 , dat men vervolgens ter bepaling van liet 

 cijfer der tientallen noodig heeft, wordt aldus berekend: 



'O 

 9 



192, d. i. 3 X 8 2 



100, d. i. 2 X ^ m °t een nu l cl ' achter. 



800, d. i. de helft van 100 met een nul er achter. 



1:200, d. i. 3 X 2 2 met twee nullen er achter. 



2352 



Ten gerieve van den gebruiker worden de regels van bewerking 

 telkens in verzen samengevat; bv. : 



[Pro Multiplicatione.] 

 „Majorem tabules; & oblique hinc mutipla scribas 

 Quae minor ipse monet; quaesitum hsec addita praestant. 

 Aut tabulam invertas; & oblique hinc multipla scribas 

 Quae minor ipse monet, directe his adde minorem: 

 Hancque minori aufer suniinani tot inanibus aucto, 

 In tabula quot sunt Virgae, & prodibit id ipsum." p. I s . 



„Pro Vulgari. 

 Multipla quanta potes sectoria quotque secando 

 Tolle decussatiui; quotumique dabunt quotientem." p. :2:2. 



