62 JOHN NAPIER'S WEEKM. 



c) JJ et Promptuarium Multiplicationis. 

 De Expeditissimo Multiplicationis Promptvario Appendix. 22 pp. 



Capvt I. De lamellarum promptuarii fabrica. 

 Capvt II. De Pyxidis, pro continendis lamellls Structura. 

 Cu/jvt III. De facili per promptuarium Multiplication e. 

 Capvt IV. De divisions per promptuarium, 4'- Tabulas. 



liet Promptuarium Multiplicationis (Voorraadkamer der Vermenig- 

 vuldiging) berust op hetzelfde beginsel als de rekenbalkjes en dient, 

 om zeer groote vermenigvuldigingen uit te voeren. 



Het bestaat uit honderd dikke en honderd dunne linialen (la- 

 mellae), ieder ongeveer lang 2 dM.., breed 2 cM. en dik de dikke 

 (Fig. 13) \ cM. en de dunne (Pig. 14) \ cM. Op elke liniaal 

 is een der zijvlakken van 2 cM. breedte verdeeld in tien vier- 

 kanten en twee rechthoeken, één aan het boveneinde en één, half 

 zoo breed, aan het ondereinde. De vierkanten zijn weer verdeeld 

 in driehoeken, op de dikke linialen door de diagonalen van rechts- 

 boven naar links-beneden en op de dunne door die van links-boven 

 naar rechts-beneden. Op den breeden bovenrand zijn zoowel de 

 dikke als de dunne linialen, telkens bij tienen, met de cijfers 0, 1, 

 2, . . 8 en 9 gemerkt. Verder zijn de dikke linialen met cijfers 

 beschreven en vertoonen de dunne driehoekige openingen. Om deze 

 cijfers en openingen behoorlijk aan te brengen, moet men de vier- 

 kanten op de linialen, die met de cijfers 1, 2,... 8 en 9 ge- 

 merkt zijn (de linialen met de nullen vereischen geen verdere be- 

 werking) door hulplijnen, die later weer uitgewischt worden, ieder 

 in negen kleiner vierkanten verdeelen en elk vierkantje door de 

 diagonaal, evenwijdig aan de reeds getrokken diagonaal, in twee 

 driehoekjes. Vervolgens moet men zich voorstellen, dat in de acht- 

 tien driehoekjes van elk groot vierkant de letters a, b, c, d, e, f, 

 //, h en i zijn ingevuld op de wijze, als in Pig. 15 is aangeduid. 

 Op de dikke linialen moet dan in de driehoekjes met de letter a 

 éénmaal, in die met de letter b tweemaal, in die met de letter c 

 driemaal,... en in die met de letter i negenmaal de waaide 

 komen te staan van het cijfer, waarmede de liniaal gemerkt is; bij 

 de veelvouden van twee cijfers wordt het cijfer der ééntallen aan 

 de rechterhand en dat der tientallen aan de linkerhand van de 

 diagonaal in de groote; vierkanten geschreven. 



Kn van de dunne linialen met liet cijfer l moeten de drie- 

 hoekjes worden uitgesneden, waarin de letter a staat, van die met 

 het cijfer 2 de driehoekjes, waarin de letter b staat, van die met 



