RABDOLOGIA. 63 



het cijfer 3 de driehoekjes, waarin de letter e staat.... en van 

 die met het cijfer 9 de driehoekjes, waarin de letter i staat. 



Legt men nu een dunne op een dikke liniaal, zoo dat de dia- 

 gonalen van twee groote vierkanten samenvallen, dan kan men 

 door de openingen in de dunne liniaal de cijfers aflezen, die liet 

 product vormen van de getallen, waarmede de linialen gemerkt 

 zijn. Zoo zouden de afgebeelde linialen, behoorlijk op elkander ge- 

 legd, het product 7 X 4 = 28 opleveren. 



De twee honderd linialen worden geborgen in een uitsluitend 

 voor dit doel ingericht kastje (pyxis), gerangschikt, met de beschre- 

 ven zijde naar boven, in lagen van tien, die van boven naar be- 

 neden met de cijfers 0, 1, 2, ... 8 en zijn gemerkt, en wel 

 beurtelings een laag dikke met den breeden bovenrand naar achteren 

 en, dwars er over, een laag dunne met den breeden bovenrand 

 naar rechts. 



Wil men met behulp van het promptnarium het product van 

 8795036412 met 358(>2<)0741 bv. berekenen, dan legt men op 

 het bovenvlak van het kastje, dat aan de beneden- en aan de 

 linkerzijde van een opstaandcn rand voorzien is, de dikke linialen, 

 die met de cijfers 8, 7, 9, 5, 0, 3, 0, 4, 1 en 2 gemerkt zijn, 

 van links naar rechts naast elkander, met deze cijfers aan de boven- 

 zijde van het bord, en dwars er over van boven naar bene- 

 den, met de cijfers aan de rechterzijde van het bord, de dunne 

 linialen die met de cijfers 3, 5, 8, 6, 2, 9, 0, 7, 4 en 1 ge- 

 merkt zijn. Men vindt dan blijkbaar het verlangde product 

 81541557651113461292, als men de zichtbare cijfers op de ge- 

 wone wijze, te beginnen aan den rechter-benedcnhoek van het bord, 

 kolomsgcwijze optelt, waarbij de cijfers op een zelfde strook tus- 

 schen twee diagonalen een kolom uitmaken. 



Wil men zich bij de deeling van het piomptuarium bedienen, 

 dan moet men de bewerking in een vermenigvuldiging veranderen, 

 door den deeler om te keeren met behulp \an een goniometrische 

 tafel, waarin immers de straal middelevenredig is tnsschen sinus 

 en cosecans, cosinus en secans, tangens en cotangens. 



d) De Arithmetica Localis. 



Arithneticœ Localis, quœ in Scacchice abaco exercetur, Liber 



Units. 42 pp. 



Capvt primvui. De descriptions Perticœ pm lineali looatione. 

 Ca pet II. De Translations vulgarium numerorum in locales. 

 Capot III. De reduction?, locaüum numerorwn ad vulgares. 

 Capvt IF. De ahbremaiione §• exiensione. 



