DE ABTE LOGISTICA. 



I 15 



dikwijls als er eenheden zijn in de andere (multiplicans) ; de uit- 

 komst wordt veelvoud (inultiplum) genoemd. 



De deeling (partitio) is de aftrekking van den deeler (partiens 

 van het deeltal (partiendnm), voortgezet tot er niets overblijft; het 



aantal der aftrekkingen is liet gezochte quotient (quotus). 



De wortelvermenigvuldiging (radicalis multiplicatio) is de ver- 

 menigvuldiging, na elkander, van den gegeven wortel (radix, = grond- 

 tal), zoo dikwijls als er eenheden zijn in den aanwijzer (index, = 

 exponent 1 )); de uitkomst is het gezochte worteltal (radicatum, = 

 macht). 



De worteldeeling (radicalis partitio) is de deeling van het worteltal 

 (radicatum) door den wortel (radix), voortgezet tot er de eenheid 



') Den naam exponent vindt men voor de eerste maal in Stifel's Arithmetic» Integra, 

 Nbrimbergœ 1544, gebruikt: 



„De inuentione denoininationum cossiearum. 

 Notum est ex ijs quse libro primo dixi, circa progressionü Geometricarum expositiones, 

 ut progressio numerorum naturaliter progredientium, exponat terminus progressionnm 

 Geometricarum. Quemadmoduin igitur series numerorum naturalis, exponit singulas pro- 

 gressiöes geometricas, ita etiam cossicam progressionem exponit. Earn uero expositions 

 sufficit subindicare sequenti dispositione. 



0. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 



1.1%. 1 %. UT. l'^z. 1 J3. 1 T£<X. 11, J3. 



Et sic deinceps in infinitum. 



Quemadmodum autem hic uides, quemlibet terminù progressions cossicae, suum habere 

 exponentem in suo ordine (ut 1 \ habet 1. 1 -v habet 2 &c.) sic quilibet numerus 



cossicus, seruat exponentem suae denominationis implicite, qui ei seruiat & utilis sit, 

 potissimïï in multiplicationc & diuisione, ut paulo inferius dicam." 



fol. 235 verso. 

 „Régula multiplicationis & dinisionis signcrum Cossicornm. 

 Exponentes signorum, in multiplicationc addc, in diuisione subtrahe, tune fit exponens 

 signi fiendi." 



fol. 23G verso. 

 „(•iualiaeunq} facit progressio Geometrica multiplicâdo & diuidendo, talia facit progressio 

 Arithmetica addendo & subtrahendo. 











Exem 



plum. 











— 3 



— 2 



- 1 







1 



2 



3 



4 



.") 



G 



1 

 ïf 



T 



1 



1 



•_> 



4 



8 



16 



32 



Cl 



Sicut i multiplicata in G4, facit 8. Sic — 3 additum ad G, facit 3. Est autem — 3 

 exponens ipsius •£■ , sicut G est exponens numeri G4, & 3 est exponens numeri 8. 



Item sicut ^ diuidens 64, tacit 512: sic — 3 subtractum de G facit 9. Est autem 9 

 exponens numeri huius 512. 



Item sicut 64 diuidens > s facit r j- r . sic G subtracta de — 3 relinquil — 9. Est 

 autem — 9 exponens fractionis huius ,,!,.'' 



fol. 249 verso. 



Stevin bedient zich in zijn Arithmétique, Leyde 1585, van den naam „(dé ) nomina- 

 teur ou dignité de quantité" : 



Y 8* 



