DB ARTE LOGISTICA 



125 



De vermenigvuldiging van 865091372 met 92105 als verme- 



nigvuldiger wordt iu tweeërlei vorm uitgevoerd : 



865091372 

 92105 

 4325456860 

 865091372 



1730182744 



7785822348 



79679240818060 



865091372(92105 



7785822348 

 1780182? I 1 

 865091372 

 4325456860 



79679240818060 



de tweede manier als voorbereiding voor de verkorte vermenig- 



vuldiging. 



Subtracts autem -%■ a -r-. rclimi mnit tz- 



■i 4 l 12 



fol. 5 verso. 

 „Vt y in — • Facit — • seu — , ut infra dicam." 



fol. 6 recto. 



12. 1 ~ 



„Vt uolo dinidere -g- per g-. Sic stabit exemplum ad regulam. — 



ticntera ." 



fol. G recto, 

 b. Girard, Invention nouvelle en l'Algèbre, Amsterdam 1G2Ï1 : 



facit — quo- 



„ So vent proposez -s & = 



Soubs traction 



Somme 



15 



15 



OU 1 77 

 15 



Difference 



15 



car 10 de 12 reste 2' 



fol. A 4 recto. 



„Notez qu'en la multiplication & division, on abrège bien deux nombres qui ne sont 

 pas en mesme ligne (ces lignes sont les parallèles de la multiplication, ou la croix de 

 bourgoigne en la division:) la division se fait donc par la croix aussi bien que l'addi- 

 tion & soubstractiô ; posant les nombres de solution sur le dividende, & non pas sur le 

 diviseur. . . . Ces lignes dont il a esté dit, sont croisées es trois conjugaisons, & sont 

 parallèles en la multiplication; elles servent à monstrer quels nombres il faut multi- 

 plier ensemble." 



fol. A 4 recto. 



Zooals men ziet, bedient Stifel zich bij de deeling niet van liet „kruis van Bourgondië", 

 maar keert den deeler om en „fait des parallèles". [Bourgondië voert het St-Andries- 

 kruis, dat den vorm van een X heeft, in zijn wapen.] 



Voorbeeld van de oplossing van een vraagstuk door middel van de régula falsi, ont- 

 leend aan Stifel, Arithmctica Integra, Norimbergae 1544, fol. 9G reclo: 



„Quœratur numerus, à cuius dimidio, subtractie partes tertia & quarta, relinquant 300. 



Recipio primo 24, qui numerus ideo milii hoc loco placet, quód dimidium nus habet 

 partes in pronunciatione nominatas, id est, tcitiani & quartern partes, sine fractione 



