120 



JOHN NAPIER'S WERKEN. 



Bij de verklaring van den regel voor de deeling bedient Napier 

 ziel) o. a. van hetzelfde voorbeeld, dat met een onbeduidende ver- 

 andering in den vorm voorkomt in zijn Rabdologia, Edinburgi 1(317: 



Ars Logistica, p. 38 

 118 



III 



in 



12 



n iM 



432(1 993|4| 



■ SS 08 



$ $$$ 



1200 



Rabdologia, p. 20; 

 11S 

 141 

 402 

 42!) 



8(5109 1(1 993{ Jf 

 432 

 3888 

 3888 

 1296 



aliqua. Laboriosior alqj magis tœdiosa est operatio per fracia, quàm per intégra, ideo 

 fracta deuito ubi deuitari possunt. 



Secundo recipio duplum prioris numeri, id est 48, sic enim expeditius operor: unde 

 figura exempli Indus sic stabit. 



Minus. 



12.00 



2.95^ 





yk8 

 ^Z90 



5 



Minus. 



Primo examino primum numerum receptum, id est, 24. cuius dimidiù est 12, de quo 

 pars tertia est 4, & pars quarta est 3. Eas partes aggregatas (id est, 7) subtralio de 12, 

 remanent 5, quai deberent esse (iuxta pronunciationem exempli) 300. Fallit ergo numerus 

 receptus per 295, & est minus. 



Secundo examino alterum receptum numerum, id est, 48. Huius dimidium est 24. 

 Dimidij illius partes tertia & quarta, faciunt 14, quœ subtracts de 24, relinquunt 10, 

 qua; deberent esse 300. Itaq} numerus ille receptus, fallit per 290, & est etiam minus. 

 Quare subtraho 290 de 295, relinquuntur 5. i. diuisor. Deinde multiplico in cruce, uideli- 

 cet 290 in 24, & limit 69(50: & 295 multiplico in '48, fiuntVn 141(10. Subtrabo igitur 

 6960 de 14100, & remanent 7200 diuidenda per 5. Itaq^ 1440 est numerus uerus qucm 

 qusrebam. Nam eius dimidium facit 720, cuius partes tertia & quarta simul faciunt 

 420, qua; ainba; de 720 subtractœ, relinquunt 300. Et sic ueritas prouenit, & nulla fal- 

 sitas, hoc loco." 



Pitiscus bedient zich bij de toepassing van de régula falsi noch van een kruis noch 

 van eenig ander teeken. 



Voorbeeld van een kruis bij vermenigvuldigingen, die dienen om twee meetkundig 

 middelevenredigen tusschen twee derdemachten te vinden, ontkend aan Chuquet, Le 

 Triparty en la Science des Nombres, 1484, lol. 54 verso: 



