— 310 — 
zuurstof. De planter nu krijgt de koolstof, waterstof en zuur- 
stof om zoo te zeggen voor niets, daar de plant deze bestand- 
deelen uit het koolzuur van de atmospheer en het water uit 
den grond kan opnemen. Met de stikstof is het echter anders. 
Hoewel deze rijkelijk in de atmospheer voorhanden is, toch is 
zij, voor zoover wij weten, voor den kinaboom ontoegankelijk. 
Deze is aangewezen op de hoeveelheid stikstofhoudende zouten 
in den grond aanwezig. Kan ik dus zeggen, als ik een stuk 
land voor kinacultuur heb, dat ik eene onuitputtelijke bron van 
koolstof, waterstof en zuurstof heb, van de stikstof is dit ver 
van zeker. Van deze heb ik in den grond een zekere bepaalde 
hoeveelheid en aan die hoeveelheid komt vroeger of later een 
einde. Alleen in het geval dus dat de jaarlijks van een bouw 
in den bast uitgevoerde hoeveelheid stikstof minder is dan die 
welke door natuurlijke oorzaken, stikstof in den regen, werking 
van microörganisnen enz., aan de hoeveelheid stikstof in den 
grond wordt toegevoerd, kan ik zeggen dat ook mijn stikstof- 
bron onuitputtelijk is. 
Deze vraag moet dus in de eerste plaats worden opgelost, 
maar ik vermoed dat wij meer uitvoeren dan dat bedrag. Is deze 
suppositie juist, wat doe ik dan feitelijk als ik kina kweek. Ik 
geef den planten eene zekere hoeveelheid stikstof (mijn stikstof- 
kapitaal in den grond) en zeg hun: maak mij daar s. v. p- 
alcaloid van, Deed de plant dit werkelijk, dan kan ik mij daarbij 
neerleggen, daar ik dan werkelijk mijn geheele kapitaal aan stikstof 
in alcaloïd zou zien omgezet en ik er dus verder toch niets aan 
zou kunnen doen. Dit is echter geenszins het geval. Van de 
geboden stikstof maakt de plant maar voor een deel (een klein 
deel vermoedelijk, doch ook dit is nog niet onderzocht) alcaloid, 
het andere deel verwerkt zij tot eiwitten etc. In den bast dien 
ik oogst, krijg ik dus stikstof als eiwitten etc. en stikstof 
als alcaloïd. Hiervan wordt mij alleen de laatste betaald. Voor 
één gram alcaloïd betaal ik dus niet een zeker aantal centen 
maar een zeker aantal grammen stikstof houdende zouten (van 
werkloon etc. is hier natuurlijk afgezien daar dat altijd moet 
worden betaald). 
