— 368 — 
dus nog steeds een aantal faktoren overblijven, die wij slechts 
bij benadering en door vergelijking kunnen schatten, en daar- 
om heb ik ook hier weder aan de vergelijking met Tosari 
eene ruime plaats gegeven. Want Tosari is de eenige plaats 
op Java die eenigszins met het Jang-gebergte vergeleken kan 
worden, en verder beschik ik voor deze plaats over reeksen 
van waarnemingen zooals van geen andere op Java (behalve 
Batavia) verzameld werden. 
De meteorologie en klimatologie van Tosari wordt in het 
hieropvolgende opstel afzonderlijk behandeld, zoodat iedereen 
in de gelegenheid is zelf vergelijkingen te maken. 
Uit de tabellen blijkt dat de waarnemingen voor het Jang- 
gebergte geen onafgebrokene zijn; evenwel zijn er voldoende 
gegevens verkregen (voor de temperatuur 4148, voor de voch- 
tigheid 3735, om de twee uren gemeten) om juiste gemid- 
delden te berekenen. De controle met den psychrometer ge- 
schiedde slechts éénmaal ’s weeks, daar de hoogvlakte te ver 
verwijderd is om geregelde controle mogelijk te maken. Het 
bleek evenwel dat de instrumenten zeer gelijkmatig werkten, 
want bij elke controle werd gevonden dat de aanwijzingen 
der instrumenten met den psychrometer nagenoeg overeen- 
stemden. Daarom was het ook geen nadeel dat bestendige 
controle ontbrak, vooral ook daar ik ondervonden heb dat de 
instrumenten bij een veelvuldig verstellen der schroeven zeer 
lijden, zoodat men beter doet instrumenten, die niet geliĳk- 
matig werken, niet te gebruiken ook al is men in de gele- 
genheid ze dagelijks te controleeren. 
Betreffende de topographie van de hoogvlakte kan ik vol- 
staan met te verwijzen naar mijn aangehaald rapport en naar 
mijne verhandeling, die in het Tijdschrift van het Kon. Ned. 
Aardrijkskundig Genootschap, Jaargang 1897, werd opgeno- 
men, zoodat ik nu tot de beschouwing der temperatuur kan 
overgaan. 
Temperatuur. 
In mijn bovengenoemd Rapport werd er reeds op gewezen 
