— 314 — 
wordt; de relatieve vochtigheid was toen hooger dan de regen 
verwachten liet, dit is zeker door wolkenvorming te verklaren, 
die door den grooten regenval, die te Besoeki in April plaats 
had (zie blz. 376) en dien van Maart ver te boven ging, verklaard 
kan worden. Evenwel is (l.c. blz. 323) deze overeenstemming niet 
in dien zin te verklaren, dat de regenval direct de vochtigheid 
influenceert, maar veelmeer is de regenval een gevolg der wol- 
kenvorming, en deze heeft in de vlakte plaats; daarom is de 
vochtigheid ook meer in overeenstemming met den regenval in 
de vlakte dan met dien op het Jang-gebergte zelf, hetgeen nog 
meer zou blijken indien men de regencijfers van alle omringende 
vlakten, dus ook die van het Djembersche, kende. 
Wij zien tevens, daar eene vochtigheid van 90°, (volgens 
Dr. VAN DER Stok) als gelijk aan verzadiging beschouwd 
mag worden, dat de lucht in Februari, Maart, April en De- 
cember bijna altijd met vocht verzadigd is, een verschijnsel 
dat, zoover mij bekend, nog nimmer op Java werd geobser- 
veerd. Voegen wij er de maand Januari aan toe dan vinden 
wij dus dat gedurende 5 maanden van het jaar de vochtig- 
heid belangrijk boven het gemiddelde van het vochtigste 
tropische klimaat staat. Gedurende 42 dagen van de 313 
daalde de relatieve vochtigheid geen oogenblik beneden 80°/; 
op zulke dagen bleef de zon waarschijnlijk geheel onzichtbaar. 
Alleen van 6 uur ’s m. tot 11 uur ’s m. is de vochtigheid 
betrekkelijk gering door de voorafgaande dauwvorming (Ll. c. 
blz. 321); wij ademen het vocht dan niet meer in, maar voe- 
len het aan onze voeten 1). De ademhaling kan dus ge- 
durende genoemde maanden betrekkelijk weinig vocht aan 
het lichaam onttrekken, de transpiratie nog minder en het 
gevoel van koude wordt door de vochtigheid zeer verhoogd 
(l. ce. blz. 330). 
Daar tegenover staan de maanden Mei tot November, vooral 
Mei tot October (November is eene maand van overgang, die 
1) De betrekkelijke vochtigheid toont te Tosari hetzelfde verloop 
als op het Jang-plateau, alleen ontbreekt de sterke daling 's morgens 
vroeg, daar de dauwvorming te Tosari zoo uiterst gering is. 
